راه حل پیشگیری اجتماعی در بوم شناسی جنایی: برقراری رابطه ارگانیک و سازمانی بین این محله با محله های مجاور ‌به این محله از طریق:

-.برقراری وسایط نقلیه عمومی

– ایجاد کلانتری

-تأسیس مدارس جدید

-اقدامات عمرانی از قبیل بهبود فضای شهر، ایجاد پارکها، مرمت ساختمان‌ها و ترمیم آن ها

-ایجاد شهرداری

-ایجاد اشتغال صنعتی در آن محله

با انجام این اقدامات می‌توانیم این محله را به طبقه شهری و متمدن شهری وصل کنیم، بدین طریق این احساس را که آن ها تافته جدا بافته از شهر هستند. از بین می بریم. این اقدام نوعی پیشگیری اجتماعی است. تخریب این محله نوعی پیشگیری وضعی بود که ایراد آن در جابجایی مرتکبان جرم است. این هزینه تخریب از نظر مادی، اقتصادی، انسانی و … برای دولت تناسبی ندارد.

جلوگیری از شکل گیری باندهای مجرمانه: در روزنامه ها می خوانیم که یک باند مواد مخدر متلاشی شد، این بدان معنی است که در آن محله یا شهر دو نفر یا بیشتر با شیوه کار مشخص و هدفمند عمل مجرمانه ای را انجام داده‌اند. در پیشگیری اجتماعی می‌خواهیم از درون این شبکه ها را متلاشی کنیم. یکی از روش‌ها نفوذ دادن مربیان تربیتی، مددکاران اجتماعی به داخل این تشکلها و اصلاح تدریجی اعضای باند در درون این تشکلها است. به عبارت دیگر به جای برخورد پلیسی، مربیان سازمان بهزیستی، با نفوذ در یک باند معتاد سعی در استخراج نکات منفی آن ها و احیای فرهنگ مثبت در آن پرداخته‌اند.

تحقیقی که ‌در مورد کارایی این نوع پیشگیری مطرح شده، این که این اقدامات نتیجه بخش نبوده، بدین معنا که حضور مربی یا مددکار اجتماعی بدون اینکه اعضا متوجه بشوند، سبب نوعی انسجام و همگونی در آن باند شده و این انسجام به خاطر اقدامات اصلاحی و فرهنگی مددکار اجتماعی است، چرا که به جای آنکه آن را از این محیط مجرمانه دور کند تفاهم آن ها را بیشتر کرده و تا زمانی که مددکار اجتماعی در آن گروه بوده، نرخ بزهکاری مجرمان بیشتر از زمانی بوده که وی در آن گروه نبوده است. با رفتن این مددکار باند متلاشی شده و انسجام خود را از دست می‌دهد.

تشکیل گروهای مبا حثاتی: در این روش چندین روانشناس مجرمین را شناسایی کرده و یک تشکل گروهی برای بحث و گفتگو و تفریح بین آن ها ایجاد می‌کند.

هدف از تشکیل این گروها آن است که اعضا توانایی ها و استعدادهای خود را به یکدیگر منتقل کنند و نقل کاستیها و تجربه های مجرمانه سبب عبرت آموزی و تنبه اخلاقی آن ها شود. فاصله های اخلاقی با کمک روانشناسان پر می شود. ارزیابی این روش از طریق تجربه های دریافتی است. وقتی که اعضای ‌گروه‌های مباحثاتی تجربه های مجرمانه خود را حکایت می‌کنند با اسقبال بیشتری مواجه می‌شوند تا زمانی که تجربه های عادی خود را بازگو می‌کنند. به عبارت دیگر وقتی ماجراجویی های مجرمانه خود را به سمع دیگران می رسانند، دیگران از ایشان قهرمان سازی می‌کنند.

اجتماع درمانی به جای اصلاح مجرمین، اسباب انتقال تجربیات در شگردهای مجرمانه می شود، لذا این گروه ها منجر به تقویت به فرایند بزهکاری می شود.

نمونه دیگر از اعمال این روش، از بین بردن خلاءهای احساسی نوجوانان در خانواده های مستضعف است. از این رو این دسته از نوجوانان که در معرض ارتکاب جرم هستند و اردوهایی برده شده و آن ها را جامعه پذیر می‌کنند. به نظر می‌رسد که این اردوهای تفریحی در زدودن آثار نابهنجاری در این گروه مناسب باشد.

۲-پیشگیری اجتماعی رشد مدار

پیشگیری وضعی مبتنی بر موقعیت بوده و هدف آن جلوگیری از بزهکاری برای یک مقطع و جرم خاص است. پیشگیری رشد مدار نشان می‌دهد که مداخله به هنگام و به موقع درباره کسانی که به خاطر وضعیت خانوادگی در معرض ارتکاب جرم هستند، می‌تواند جلوی بزهکاری و استمرار تمایلات مجرمانه را در آن ها بگیرد. در پیشگیری رشدمدار در دوره های مختلف رشد جسمانی و عقلانی یک سلسله اقدامات مناسب صورت می‌گیرد تا در آینده طقل مرتکب جرم نشود. البته این اقدامات بلند مدت بوده و ممکن است حدود ۲۰ سال بعد جواب دهد.

پیشگیری رشد مدار دو خصیصه عمده دارد:

– مداخله زودرس نسبت به طفل، خانواده و مدرسه.

به عبارت دیگر در پیشگیری رشد مدار، علاوه بر شخص طفل، محیط اطراف وی نیز مورد توجه عملیات پیشگیری قرار می‌گیرد^(۱).

-این نوع پیشگیری جنبه تربیتی و فنی دارد. اختلالات رفتاری و روانی طفل هدف قرار می‌گیرد. قدرت شناخت و تمیز طفل تقویت شده و مانع عقب ماندگی شخص می شود. این اختلالات رفتاری ممکن است ناشی از قصور والدین در تربیت، قصور اولیاء مدرسه در تعامل با طفل و یا ناشی از تعامل قهرآمیز و منفی بین نوجوانان و گروه دوستان باشد. آنچه در پیشگیری رشد مدار ملاک است، آمورزش مهارت‌های اجتماعی به طفل و والدین او است. به عنوان نمونه دختری در نوجوانی عروس شده و صاحب بچه می شود.

شخصیت جنایی :عده ای مولفین درخصوص پیشگیری رشد مدار و بزهکاران مزمن سخن از شخصیت جنایی به میان آورده اند. سوالی که به وجود می‌آید این است که آیا این عوامل خطر با شخصیت جنایی نقاط اشتراک دارند یا خیر. شخصیت جنایی را اینگونه تعریف کرده‌اند: ⁽⁽حالت و وضعیت شخصی که سبب می شود فرد خارج از حوزه هنجارها قرار بگیرد.^))(۱) ‌بنابرین‏ شخصیت جنایی حالتی است که فرد در جست و جوی اوضاع و احوالی است که به طرد هنجارها می‌ انجامد. بحث در باب شخصیت جنایی را در دو قسمت پی می گیریم، قسمت نخست، درجات شخصیت جنایی و در بخش بعد به مولفات و ویژگی‌های شخصیت جنایی اشاره خواهیم داشت:

۱-نجفی ابرندآبادی، علی حسین(۱۳۸۲) ، زندان زندان درمانگاه بزهکاری چاپ پنجم.ص۱۲۱٫

۲- میرمحمد صادقی، حسین، (۱۳۸۲) ، پیشگیری از وقوع جرم ، ‌فصل‌نامه مطالعه امنیت اجتماعی ، پیش شماره دوم .ص۹۲٫

– درجات شخصیت جنایی

– اشخاص غیربزهکار: اشخاصی هستند که به لحاظ تربیت متناسب و قدرت شناخت و داشتن توانایی تفکیک قبیح از حسن مرتکب جرم نمی شوند و یا لااقل در آمار جنایی و محکومیت کیفری صحبتی از ایشان به میان نمی آید. البته کسانی هم هستند که مرتکب بزهکاری شده ولی شناسایی و دستگیر نمی شوند، این عده رقم سیاه بزهکاری را تشکیل می‌دهند. به هر حال، فرض بر آن است که اشخاص غیربزهکار سوء پیشینه کیفری ندارند.

– بزهکار موقت : این عده به دنبال شهوت و احساس مرتکب جرم می‌شوند.

– بزهکار غیرواقعی – کاذب: بزهکاری است که رفتار خود را نه با معیارهای جامعه در سطح کلان، بلکه با معیارهای یک تشکل سیاسی منطبق می‌کند و چه بسا این معیارها با معیارهای جامعه در کل مغایرت داشته باشد. در اینجا فرد مجرم تلقی می شود، ولی ممکن است وی واقعاٌ مجرم نباشد.

– بزهکار واقعی: بزهکاری که با آگاهی و رضایت از هنجارهای جامعه فاصله گرفته است، از جامعه بریده و عزلت مجرمانه و انزوای جنایی را انتخاب ‌کرده‌است. این شخص امنیت خود را در جامعه ستیزی می بینند.

برخی از حقوق ‌دانان فرانسوی «تقصیر» را به سه دسته ۱- سنگین ۲- سبک ۳- بسیار سبک تقصیم کرده‌اند و معتقدند قصور و کوتاه اینگونه افراد (مربیان ورزشی) هنگامی ضمان آور است که تقصیر ایشان عادتاً قابل تحمل نباشد ضمن اینکه خطاهای قابل اغماض برای آنان ( مربیان ورزشی) ایجاد مسئولیت نمی کند. اضرار بیش از حد مربیان به ورزشکاران مصدومی که به طور کامل از بند مصدومیت رها نشده اند به حضور در رقابت های ورزشی می‌تواند زمینه بروز حوادث جدی تری را برای ورزشکاران فراهم نماید و یا اضرار یک مربی ورزش خشن مانند (تکواندو) به اینکه ورزشکار تحت تعلیم به مبارزات تمرین مبادرت نماید از جمله مواردی هستند که در صورت بروز حادثه مربی مسئول بوده و تقصیر وی عادتاً قابل اغماض نخواهد بود.

قسمت دوم:ماده۹۵۳قانون مدنی، تقصیر را اعم از تعدی و تفریط دانسته است. تعدی در ماده۹۵۱ آن قانون، به تجاوز نمودن از حدود اذن یا متعارف نسبت به مال یا حق دیگری تعریف شده است و تفریط نیز طبق ماده ۹۵۲ قانون مذکور عبارت از ترک عملی است که به موجب قرارداد یا متعارف برای حفظ مال غیر لازم است.

دراینجا سوال این است که آیا می توان گفت بازیکنی که قواعد بازی را رعایت ‌کرده‌است مرتکب تقصیری نشده و مسئولیتی ندارد؟ درپاسخ ‌به این سوال برخی از نویسندگان معتقدند که دادگاه، ملزم وپای بند به قواعد بازی نیست وآنچه درعرف بازی، مشروع است همیشه از نظرحقوق، مباح نیست و دادگاه می‌تواند برپایه هدف اجتماعی واخلاقی آن ورزش، حرکتی را خطا وسبب ضمان محسوب نماید وبه ویژه در مواردی که نتجیه فعل زیانبار، شدید باشد همانند مرگ ونابینایی، دادگاه ها به طول معمول سختگیرترند. به نظر اینان از بند۳ ماده ۵۹ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۷۰ نیز این نظر قابل استنباط است زیرا بند مذکور، رعایت مقررات ورزشی را در صورتی از اسباب براثت می‌داند که با موازین شرع مخالفت نداشته باشد. ‌بنابرین‏ اعتبار مقررات ورزشی در این زمینه مطلق نیست بلکه مقید به رعایت موازین شرعی می‌باشد. به عبارت دیگر موازین شرعی به کس اجازه نمی دهد که سوء استفاده از مقررات ورزشی، به دیگری آسیبی نامتعارف واده سازد. از سوی دیگر چنانچه دولت به عنوان متولی حفظ امنیت عمومی، ورزشی رادر کشور ممنوع ساخته وخطرهای ناشی از آن را بیش فایده اجتماعی آن بداند در این صورت محاکم نیز موظف به اجرای قواعد ملی وحفظ نظم عمومی هستند (نصیری، ۱۳۸۹).

الف:اختیارات مربیان ورزشی در تنبیه ورزشکاران

قانون مجازات اسلامی در مادۀ ۵۹ مقرر می‌دارد:

اعمال زیر جرم محسوب نمی شود:

۱-اقدامات والدین و اولیاء قانونی و سرپرستان صغار و محجورین که به منظور تأدیب یا حفاظ را نیز اعطا نماید.

۲-معلم ورزش و مربی به شرحی که گذشت موظف، مراقبت و تأدیب ورزشکاران برحسب مورد هستند ولذا آن ها از مصادیق بارز واژۀ « سرپرستان» مذکور در ماده خواهند بود.

معلم ورزش نه فقط آموزش ورزشکاران را به عهده دارد بلکه مکلف است که از آن ها در جریان فعالیت ورزشی مراقبت نماید. به عنوان مثال معلم شنا نه فقط باید به آموزش داوطلبان بپردازد بلکه مراقبت از آن ها وظیفه ای مهم تر خواهد بود و لذا اگر در جریان آموزش یکی از اطفال غرق شود معلم شنا ضامن است و از او پذیرفته نخواهد بود که وظیفۀ خود را منحصر به آموزش بداند و در سایر رشته‌های ورزشی نیز وضع به همین منوال است. ‌بنابرین‏ اگر معلم ورزش و مربی را مکلف هر مراقبت از ورزشکار بدانیم لزوماًً باید او را صاحب حق تنبیه دانست. با این مقدمه به نظر می‌رسد که معلم ورزش با مربی از مصادیق بارز «سرپرستان» و حتی در مواردی از اولیاء قانونی محسوب می شدند (جهان دیده، ۱۳۸۹).

ب:شرایط لازم برای توجیه تنبیه

این اختیار منحصر به والدین، اولیاء قانونی و سرپرستان است. در خصوص شمول عنوان اولیاء قانونی و سرپرستان بر معلم ورزش و مربی به قدر کافی بحث شد ولی گاهی واژۀ سرپرست در زمینۀ ورزش به اشخاص دیگری نیز قابل تسری به آن ها انجام شود مشروط ‌به این که اقدامات مذکور در حدود متعارف تأدیب و محافظت باشد.

نخستین پرسش حقوقی این است که آیا این ماده معلم یا مربی ورزش را شامل می شود؟ طرح چنین پرسشی به دلیل این است که در متن این بند به طور صریح هیچ اشاره ای با آن ها نشده است.

درپاسخ ‌به این سئوال لازم است به چند نکته توجه کرد:

۱-اشخاص مورد نظر مقنن شامل والدین و اولیاء قانونی و سرپرستان هستند و وجه مشترک همۀ آن ها تکلیف به حفاظت و تأدیب است. به عبارت دیگر مقنن خواسته است که به هر کس وظیفۀ مهم حفاظت و تأدیب طفل را محول می‌کند اختیار تنبیه است مانند مانند سرپرست اردو، سرپرست تیم های اعزامی، سرپرست وسیلۀ نقلیه ای که ورزشکاران در آن سوار هستند و غیر آن ها. در این موارد نیز اگر وظیفه مراقبت از ورزشکاربه آن ها سپرده شده باشد به طور قطع در رابطه با چنین تکلیفی دارای اختیار تنبیه خواهند بود. به عنوان مثال اگر سرپرست اتوبوس حامل دانش آموزان ورزشکار متوجه شود که یکی از آن ها نیمی از بدن خود را از پنجره خارج کرده و به تذکرات سرپرست هم توجهی نمی نهد آیا برای حفاظت از او مجاز به تنبیه او نخواهد بود؟ پاسخ در صورتی که منفی باشد بدان معنا است که در صورت وقوع حادثه نیز مجاز به باز خواست از سرپرست نخواهیم بود. و چنین استنباطی از مفاد این مادۀ قانونی خلاف نظر مقنن و تکالیفی است که بر عهدۀ مدیران ورزشی قرار دارد.

مقنن با به کار بردن واژۀ «اقدامات» ظاهراًً برای اقدام کننده محدودیتی از نظر نوع قائل نشده است. با وجود این به نظر می‌رسد این اقدامات شامل هر عملی است که ماهیتاً جرم بوده ولی ارتکاب آن علیه طفل در این ماده موجبی برای مجازات نخواهد بود. این اقدامات شامل تنبیه بدنی، نگهداری طفل در محل مضبوط و جلوگیری از تردد او، توهین و موارد مشابه است.

در دنیای امروز بانکداری از عوامل حیاتی در توسعه کشورهاست. در سطح جهان، تلاش مؤسسات و بنگاه‌های اقتصادی مهمی‌همچون بانک، افزایش کارایی آن‌هاست. ‌به این ترتیب مشتریان علت وجودی و مایه ادامه حیات بانکداری به شمار می‌روند و اولویت خاصی دارند. با توجه به اینکه بانک به عنوان یک بنگاه اقتصادی و اعتباری که سرمایه اصلی و منابع مالی آن از طریق سپرده‌گذاری و عرضه خدمات به مشتریان تأمین می‌گردد، وفاداری مشتریان و عوامل مؤثری همچون اجتماع و سازمان به عنوان عامل کلیدی موفقیت و سودآوری بانک‌ها مورد توجه قرار گرفته است. این بالا بودن سطح عوامل در مشتریان زمانی خود را نشان می‌دهد که تمایل آن‌ ها به ادامه و توسعه روابط خود با بنگاه‌های اقتصادی بالا باشد. مسئله‌ای که امروزه باید مورد توجه قرار گیرد. این است که بنگاه‌های اقتصادی می‌بایست بر این باور باشند که هر گونه اقدامی‌برای حفظ مشتریان کاری مفید و سودمند است، زیرا بیشتر تحقیقات نشان می‌دهند که هزینه های جذب مشتری جدید در عمل چند برابر هزینه های حفظ مشتری فعلی است و نیز فرض براین است که سودآوری مشتریان فعلی به معنی ارزش مثبت چرخه حیات آن‌هاست. در چارچوب مفهومی، می‌توان طیف کامل وفاداری به بانک را ‌بر اساس مدل سلسله مراتبی تأثیرات متشکل از چهار مرحله، شناخت، تأثیرپذیری، تصمیم به خرید و اقدام به خرید تعیین کرد (الیور، ۱۳۷۸،۹۷). این تعریف هر چهار مرحله یاد شده را در بردارد و آن را به صورت یک مفهوم واحد نشان می‌دهد. به عبارتی تعهد قوی به خرید مجدد و حمایت پیوسته ازیک کالا یا خدمات خاص می‌تواند در آینده حتی در صورت تغییر شرایط محیطی و تلاش‌های بازاریاب‌های رقیبی که قابلیت تغییر رفتار و نگرش مشتریان یک خدمات خاص را دارند، به دریافت خدمات دیگر آن بانک نیز بینجامد (الیور، ۱۳۷۸،۹۳). ‌بنابرین‏ شناخت کامل مشتری و مقدم شمردن او از عوامل تضمین موفقیت در بازار رقابتی امروز است. لذا داشتن راهبردهای مهم، توجه به نکات مهم در برقراری، حفظ و گسترش روابط با مشتری و تلاش برای جلب رضایت وی، تحقق اهداف مشتری محور را امکان پذیر می‌سازد و در بلندمدت انبوهی از مشتریان وفادار به نظام بانکی را به ارمغان خواهد داشت. واژه های رضایت و وفاداری مشتری در سازمان‌های خدماتی، خصوصاً بانک‌ها به دلیل وابستگی زیاد به مشتریان برای حفظ و بقای بانک از اهمیت به سزایی برخوردار است. عرضه خدمات بانکی متنوع با هدف حفظ مشتریان موجود و وفادار کردن آن‌ ها، برای کسب سهم بیشتری از بازار رقابت بانکی دارای اهمیت است. لذا در این تحقیق سعی شده تا نقش رفتار شهروندى سازمانى کارکنان بانک سینا مؤثر بر رضایت مشتریان این بانک و حفظ و برقراری ارتباط آن‌ ها با بانک، در شهر تهران مورد بررسی قرار گیرد.

۱-۴-اهداف تحقیق

تحقیقات اخیر با این موضوع موافقندکه رفتار کارکنان نگرش‌هایشان، به عنوان جزء مهمی‌در تعامل با مشتریان، تأثیر چشمگیری بر ادراک مشتری از کیفیت خدمات عرضه شده، رضایت مشتری، نیات رفتاری مشتری و وفاداری مشتری دارد. هدف این تحقیق نیز تبیین تأثیر این رفتارها بر ابعاد مرتبط با رضایت مشتری است تا راهنمای عمل مدیران در موفقیت سازمان‌ها بویژه در سازمان‌های خدماتی و بخشی از آن چه که شرکت‌ها می‌فروشند، ‌کارکنانشان هستند مشتری‌مدار باشد. چرا که به‌راحتی می‌توان استنباط کرد که منظور از فروش کارکنان، فروش رفتارهای مثبت آن‌ ها به مشتریان است. از این رو هدف اصلی این تحقیق به صورت زیر تعریف می‌شود:

• تعیین اثر رفتار شهروندی سازمانی بر رضایت مشتریان بانک سینا شعب شهر تهران.

۱-۵- مدل تحقیق

مدل ‌پژوهش حاضر که از مطالعات مشابه اخذ شده، رفتار شهروند سازمانی را در ۸ بعد اصلی نشان می‌دهد. ابعادی نظیر رفتارهای کمک کننده، رادمردی و گذشت، وفاداری سازمانی، پیروی از دستورات، نو آوری فردی، وجدان کاری، توسعه فردی، ادب و ملاحظه، رفتار مدنی، نوع دوستی و.

در تحقیقات مختلف به عنوان ابعاد رفتار شهروندی سازمانی مورد توجه قرار گرفته اند. در این پژوهش اثر ۸ بعد رفتارشهروندی سازمانی ) بر اساس مدل ارگان- پادساکف (برر روی ۴ بعد رضایت مشتری) بر اساس مدل فورنل) در بانک سینا شعب شهر تهران سنجیده می‌شود.

شکل(۱-۱) : مدل مفهومی تحقیق

(پادساکف و مکنزی،۱۳۹۰) (کاووسی-سقایی،۱۳۸۴، ۴۰۳)

۱-۶- فرضیه تحقیق

• • فرض اصلی: رفتار شهروندی سازمانی کارکنان بر رضایت مشتریان بانک سینا شعب شهر تهران اثرگذار است.

• • فرضیه فرعی۱: نوع دوستی بر رضایت مشتریان بانک سینا شعب شهر تهران اثرگذار است.

• • فرضیه فرعی۲: جوانمردی بر رضایت مشتریان بانک سینا شعب شهر تهران اثرگذار است.

• • فرضیه فرعی۳: وجدان کاری بر رضایت مشتریان بانک سینا شعب شهر تهران اثرگذار است.

• • فرضیه فرعی۴: مشارکت سازمانی بر رضایت مشتریان بانک سینا شعب شهر تهران اثرگذار است.

• • فرضیه فرعی۵: نزاکت بر رضایت مشتریان بانک سینا شعب شهر تهران اثرگذار است.

• • فرضیه فرعی۶: اطاعت سازمانی بر رضایت مشتریان بانک سینا شعب شهر تهران اثرگذار است.

• فرضیه فرعی۷: وفاداری سازمانی بر رضایت مشتریان بانک سینا شعب شهر تهران اثرگذار است.

۱-۷ – روش تحقیق

این تحقیق با توجه به هدف آن کاربردی بوده و از نظر چگونگی به دست آوردن داده های مورد نیاز در زمره تحقیقات توصیفی- پیمایشی قرار دارد.

۱-۸- جامعه آماری

جامعه آماری مورد مطالعه در دوبخش، یکی کارکنان بانک سینا شعب شهر تهران و دیگری مشتریان بانک سینا تشکیل می‌دهند.

۱-۹- نمونه آماری

با توجه با اینکه بانک سینا ۷۰ شعبه در سطح شهر تهران دارد، کارکنان این بانک در شعب به ترتیب ۴۲۵ نفر می‌باشند. که از میان آن ها از طریق نمونه گیری خوشه ای، نمونه ای به روش طبقه بندی به تعداد ۲۰۲ نفر انتخاب شد. تعداد مشتریان بانک سینا نیز نا محدود می‌باشد. به همین سبب به کمک روش کوکران نمونه گیری تصادفی ساده به تعداد ۳۸۴ نفر انتخاب شد.

۱-۱۰- ابزار گردآوری اطلاعات

۱ – مطالعه کتابخانه ای : از این روش به منظور جمع‌ آوری اطلاعات مورد نیاز جهت انتخاب مدل , نگارش فرضیه‌ها و مبانی نظری تحقیق استفاده شده است.

۲ – روش می‌دانی : به منظور جمع‌ آوری اطلاعات می‌دانی جهت آزمون فرضبه های تحقیق از پرسشنامه استفاده شده است.پرسشنامه‌ها شامل پرسشنامه استاندارد رفتار شهروندی سازمانی پادساکف و مکنزی مشتمل بر ۱۹ سوال بسته پاسخ بر حسب طیف پنج درجه ای لیکرت، برای سنجش رفتار شهروندی سازمانی کارکنان و پرسشنامه محقق ساخته بر اساس تحقیق حمیدی و همکاران (۱۳۹۰) شامل ۲۱ سوال برای سنجش رضایت مشتریان می‌باشد.

۱-۱۱- قلمرو تحقیق

• • قلمرو موضوعی: قلمرو موضوعی این تحقیق رفتار شهروندی سازمانی است که زیر مجموعه تحلیل رفتاری است و رضایت مشتری که زیر مجموعه بازاریابی است.

یکی ازجدی ترین مسائل بشر از دیر باز تا اکنون، استرس یا فشار روانی است .استرس به عنوان عاملی خطرزا برای سلامتی، مورد توجه قرار گرفته و مطالعات متعدد نشان داده است که افراد با استرس بالا، در هردو سطح جسمانی وروانی، شکایات بیشتری را مطرح می‌کنند.

رشد شخصیت و بهداشت روانی افراد با توانایی برقراری ارتباط ، رابطه دارد یک فرد بدون تعامل با انسان های دیگر ، انسان کاملی نخواهد بود .عدم ارتباط یا مواجهه مکرر با ارتباط ضعیف ، فرد را هم از نظر هیجانی و هم از نظر جسمی تضعیف می‌کند ( سهرابی و حیات روشنایی ، ۱۳۸۱ ؛ به نقل از علی جانی ، ۱۳۸۸ ) .

ارتباط فرآیندی است که افراد به وسیله ی آن، اطّلاعات و احساسات خود را، از طریق پیام‌های کلامی و غیر کلامی با دیگران در میان می‌گذارند؛ بسیاری از دانشمندان، یکی از شاخص های سلامتی را، میزان برقراری و حفظ روابط و تشریک مساعی با دیگران، ذکر می‌کنند. افرادی که در این نوع روابط دچار مشکل هستند، اغلب دچار اضطراب های بیهودگی و انزوای روز افزون می‌شوند. به همین دلیل برای دور ماندن از رنج و تنهایی و کسب محبت، مجبور به برقراری روابط انسانی مؤثر و مفید هستیم (شاملو، ۱۳۸۵و احمدوند، ۱۳۸۶). اگر روابط بین فردی در یک جامعه، ارتباطی غیر مؤثر باشد، موجب فاصله بین افراد آن جامعه خواهد شد(ایمان زاده و سبحانی اصل، ۱۳۹۰).

‌بنابرین‏ با در نظر گرفتن این که، دانشجویان و جوانان، ذخائر ارزشمند این کشور هستند و سرنوشت آینده جامعه در دست آن ها‌ است و با توجه ‌به این موضوع که، جامعه ی کنونی ما در مرحله ی خودسازی و سازندگی به سر می‌برد ، لازم است که به مسائل مختلف دانشجویان، که قشر قابل ملاحظه ای از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند ، توجه خاصی معطوف گردد. ‌بنابرین‏ نتایج مثبت پژوهش حاضر می‌تواند به غنای یافته های مربوط به بهداشت روانی در کشور، منجر گردد و شاید بتواند با ارائه ی راه کارهایی ، یکی از دلایل نابسامانی عاطفی و روانی در سطح فردی و اجتماعی را، کاهش داده و راه شکوفایی ظرفیت ها و استعداد افراد را هموار سازد.

۱-۳- اهداف تحقیق

۱-۳-۱- هدف کلی :

تعیین تاثیر روابط بین فردی و استرس زندگی دانشجویی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر.

۱-۳-۲- اهداف جزئی:

1. 1. تعیین تاثیر روابط بین فردی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر.

1. 1. تعیین تاثیر استرس زندگی دانشجویی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر.

1. 1. تعیین وضعیت سلامت روان دانشجویان دانشگاه شهید باهنر

1. 1. تعیین وضعیت استرس زندگی دانشجویی دانشجویان دانشگاه شهید باهنر .

1. 1. تعیین وضعیت روابط بین فردی در دانشجویان دانشگاه شهید باهنر.

1. 1. تعیین تاثیر روابط بین فردی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر بر حسب وضعیت تاهل .

1. 1. تعیین تاثیر روابط بین فردی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر بر حسب جنسیت.

1. 1. تعیین تاثیر روابط بین فردی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر بر حسب مقطع تحصیلی.

1. 1. تعیین تاثیر استرس زندگی دانشجویی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر بر حسب وضعیت تاهل.

1. 1. تعیین تاثیر استرس زندگی دانشجویی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر بر حسب جنسیت.

1. 1. تعیین تاثیر استرس زندگی دانشجویی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر بر حسب مقطع تحصیلی.

1. 1. تعیین تاثیر جنسیت بر روابط بین فردی دانشجویان دانشگاه باهنر.

1. 1. تعیین تاثیر مقطع تحصیلی بر روابط بین فردی دانشجویان دانشگاه باهنر.

1. 1. تعیین تاثیر وضعیت تاهل بر روابط بین فردی دانشجویان دانشگاه باهنر.

1. 1. تعیین تاثیر جنسیت بر استرس زندگی دانشجویی دانشجویان دانشگاه باهنر.

1. 1. تعیین تاثیر مقطع تحصیلی بر استرس زندگی دانشجویی دانشجویان دانشگاه باهنر.

1. 1. تعیین تاثیر وضعیت تاهل بر استرس زندگی دانشجویی دانشجویان دانشگاه باهنر .

1. 1. تعیین تاثیر واکنش بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر.

1. تعیین تاثیر ناسازگاری (تعارض) بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر.

۱-۴- سؤال‌‌های تحقیق

1. 1. آیا روابط بین فردی و استرس زندگی دانشجویی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر اثر دارد؟

1. 1. آیا روابط بین فردی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر اثر دارد ؟

1. 1. آیا استرس زندگی دانشجویی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر اثر دارد؟

1. 1. وضعیت سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر چگونه است؟

1. 1. وضعیت استرس زندگی دانشجویان دانشگاه باهنر چگونه است؟

1. 1. وضعیت روابط بین فردی دانشجویان دانشگاه باهنر چگونه است؟

1. 1. آیا روابط بین فردی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر بر حسب وضعیت تاهل اثر دارد؟

1. 1. آیا روابط بین فردی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر بر حسب جنسیت اثر دارد؟

1. 1. آیا روابط بین فردی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر بر حسب مقطع تحصیلی اثر دارد؟

1. 1. آیا استرس زندگی دانشجویی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر بر حسب وضعیت تاهل اثر دارد؟

1. 1. آیا استرس زندگی دانشجویی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر بر حسب جنسیت اثر دارد؟

1. 1. آیا استرس زندگی دانشجویی بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر بر حسب مقطع تحصیلی اثر دارد؟

1. 1. آیا جنسیت بر روابط بین فردی دانشجویان دانشگاه باهنر تاثیر دارد ؟

1. 1. آیا مقطع تحصیلی بر روابط بین فردی دانشجویان دانشگاه باهنر تاثیر دارد ؟

1. 1. آیا وضعیت تاهل بر روابط بین فردی دانشجویان دانشگاه باهنر تاثیر دارد ؟

1. 1. آیا جنسیت بر استرس زندگی دانشجویی دانشجویان دانشگاه باهنر تاثیر دارد ؟

1. 1. آیا مقطع تحصیلی بر استرس زندگی دانشجویی دانشجویان دانشگاه باهنر تاثیر دارد ؟

1. 1. آیا وضعیت تاهل بر استرس زندگی دانشجویی دانشجویان دانشگاه باهنر تاثیر دارد ؟

1. 1. آیا واکنش بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر اثر دارد؟

1. آیا ناسازگاری(تعارض)، بر سلامت روان دانشجویان دانشگاه باهنر اثر دارد؟

۱-۵- تعاریف مفاهیم مطرح شده در سؤال های تحقیق

۱-۵-۱- تعاریف مفهومی متغیر ها :

معنویت و مذهب می‌توانند باعث بهبود کیفیت زندگی در زنان مبتلا به سرطان گردد به عبارتی زنانی که دارای سرطان رحم بودند اگر از لحاظ معنوی اعتقادات قوی تری داشتند، کیفیت زندگی خود را نیز بهتر ارزیابی می‌کردند و درمان آن ها در زمان کوتاه تری طول می کشید ( آندرا^[۴]و همکاران، ۲۰۰۵).

دباغی، اصغر نژاد فرید، عاطف وحید و بوالهری (۱۳۸۶) در مطالعه ای با هدف بررسی اثر بخشی شناخت درمانی گروهی بر پایه تفکر نظاره ای (ذهن آگاهی ) و فعال سازی طرح واره های معنوی و در کاهش عود مصرف مواد افیونی بر روی ۹۰ بیمار مرد با تشخیص وابستگی به مواد افیونی بر پایه معیارهای DSM-IV پس از دوره سم زدایی ‌به این نتیجه رسیدند که هر دو روش شناخت درمانی مبتنی بر تفکر نظاره ای ( ذهن آگاهی ) و فعال سازی طرحواره های معنوی در کاهش عود، افزایش اطلاعات درمانی، مدت باقی ماندن در درمان، کاهش مصرف مواد افیونی،علایم جسمانی، اضطراب، بهبود کارکرد اجتماعی، وضعیت سلامتی و افزایش تأثیر معنویت بر رفتار از نالترکسون مؤثرتر است . روش شناخت درمانی گروهی بر پایه تفکر نظاره ای (ذهن آگاهی ) و فعال سازی طرح واره های معنوی از نظر میزان اطلاعات درمانی، کارکرد اجتماعی، کاهش مصرف مواد و بهبود سلامتی و معنویت از رفتار درمانی شناختی مؤثرتر بودند.

یونگ(۱۹۳۳) معتقد است که انسان در فرایند تکاملی خود، به صورت ناخودآگاه برای رسیدن و تفرب به خداوند برنامه ریزی شده است و انگیزه خداجویی در انسان از هر انگیزه ای قوی تر است ‌بنابرین‏ زمانی که انسان به شیوه ای بتواند خود را به آن نزدیک کند احساس آرامش بیشتری می‌کند و عوامل استرس زا کمتر می‌توانند فرد را دچار فرسودگی کنند.

اعتقادات مذهبی و سبک زندگی معنوی افراد در بهبود مشکلات هیجانی و پیش گیری از ابتلا به مشکلات عاطفی نقش اساسی دارند. همچنین اعتقاد داشتن به خداوند و یا موجودی که بتواند در مواقع بحرانی به فرد توانمندی دهد و فرد را برای طی مسیر راهنمایی کند موجب کاهش و مهار عوامل ایجاد کننده استرس می شود( برگین و همکاران، ۱۹۸۸).

استفاده از منابع دینی و معنوی یکی از شیوه های مهم کنار آمدن با بیماری، در بیماران مبتلا به سرطان و سایر بیماری های تهدید کننده زندگی گزارش شده است ( اینگل و همکاران، ۲۰۰۶). معنویت درمانی به عنوان یک شیوه درمانی نقش بسیار مهمی را در سازگاری با شرایط استرس زای ناشی از بیماری‌های مزمن دارد (لیونه، ارین، تود، ۲۰۰۴).

مهارت‌های معنوی و معنویت می‌تواند در شادکامی پرستاران نقش مثبت داشته باشد و این پرستاران بهتر می‌توانند با استرس های روزانه کنار بیایند و ضمن فرسودگی کمتر بازدهی و راندمان بالاتری داشته باشند( باقری و همکاران،۲۰۱۰).

استفاده از فرایندهای معنویت در گروه درمانی بسیار تاثیر گذار و دارای اهمیت است و می‌تواند در بالا بردن حمایت های اجتماعی، سازگاری و تطابق در امور مربوط به سلامت جسمی و روانی مؤثر باشند( روهیم و گرین برگ^[۵]، ۲۰۰۷).

میان سلامت روان، سلامت جسم، رضایت از زندگی و سر زندگی با باورهای معنوی ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد و باورهای معنوی می‌توانند افراد را در برابر استرس حاصل از مسایل اجتماعی حمایت کنند( اکستین و کرن^[۶]، ۲۰۰۲).

فصل سوم

روش شناسی تحقیق

مقدمه:

در این فصل روش پژوهش، جامعه آماری، نمونه مورد پژوهش، ابزارهای تحقیق، روش گردآوری اطلاعات و روش آماری معرفی می­گردد و در ادامه روایی و پایایی آن ها مورد بررسی قرار ‌می‌گیرد.

۳-۱: روش انجام پژوهش:

با توجه به ماهیت و اهداف پژوهش، روش تحقیق، نیمه آزمایشی با بهره گرفتن از طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل است. چون محقق نمی­توانست آزمودنی­ها را به شیوه تصادفی در گروه ­های مورد مطالعه قرار دهد و شرکت کنندگان از قبل سازماندهی شده بودند ‌بنابرین‏ از طرح نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل استفاده نموده است. بنا به اظهار نادری و سیف نراقی (۱۳۸۵) در شرایطی که امکان گزینش و تقسیم تصادفی آزمودنی­ها (دانش ­آموزان) وجود ندارد محقق می‌تواند برای انجام تحقیق تجربی از طرح آزمون مقدماتی و نهایی با گروه شاهد و بدون استفاده از گزینش تصادفی که یکی از طرح­های نیمه تجربی است بهره بگیرد (صص۹۶-۹۵). این طرح مشتمل بر دو گروه است که قبل و بعد از این که در معرض متغیر مستقل قرار بگیرند، مقایسه می­شوند. در این طرح انتخاب آزمودنی­ها از جامعه و جایگزین شدن آن ها در گروه­ ها به صورت تصادفی انجام نمی­ شود، شکل زیر نمایشگر این طرح است.

جدول۳-۱٫ طرح پیش آزمون- پس آزمون

گروه­ ها
پیش‌آزمون
متغیر مستقل
پس‌آزمون
گروه آزمایش

T₁

X

T₂
گروه کنترل

T₁

_

T₂

ویژگی­های این طرح عبارت است از:

الف) از دو گروه آزمایش و کنترل استفاده شده است.

ب) هر دو گروه قبل و بعد از اجرای متغیر مستقل مورد مشاهده و اندازه ­گیری قرار ‌گرفته‌اند.

ج) در این طرح منظور از «X» متغیر مستقل، «T1» پیش آزمون و «T2» پس آزمون است.

د) منظور از متغیر مستقل « الگوی مدیریت آموزش» است.

۳-۲: جامعه آماری:

یک جامعه­ آماری عبارت است از مجموعه‌ای از افراد یا واحدها که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند (سرمد و همکاران، ۱۳۹۰). جامعه آماری این پژوهش مشتمل بر کلیه پرستاران متاهل و دارای فرزند بود که در سال ۱۳۹۳ در بیمارستان میلاد تهران مشغول به کار بودند.

۳-۳: روش تحقیق

با توجه به اینکه در تحقیقات علوم انسانی بخصوص در روان شناسی امکان به کار گیری روش آزمایش در خیلی از موقعیت ها میسر نیست برای تعیین رابطه بین دو یا چند متغیر می توان از سایر روش های آماری مانند همبستگی استفاده کرد. از آنجا که در پژوهش حاضر هدف بررسی رابطه بین …

۳-۴: جامعه آماری

جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه پرستاران متاهل و دارای فرزند بود که در سال ۱۳۹۳ در بیمارستان میلاد تهران مشغول به کار بودند.

۳-۵: نمونه و روش نمونه گیری

تعداد نمونه این پژوهش ۳۰ نفر از پرستاران زن متاهل و دارای فرزند شاغل در بیمارستان میلاد تهران ‌می‌باشد. نمونه‌گیری این پژوهش با بهره گرفتن از روش نمونه گیری تصادفی ساده(تمامی این پرستاران دارای شانس مساوی برای انتخاب شدن به عنوان یک شرکت کننده در پژوهش بودند) از بین کلیه پرستاران متأهل(زن) شاغل در بیمارستان فوق الذکر صورت گرفته است و سپس از بین کلیه پرستاران دارای ویژگی های ذکر شده تعداد ۳۰ نفر به عنوان حجم نمونه و آن گاه از این تعداد ۱۵ شرکت کننده به عنوان گروه کنترل و ۱۵ شرکت کننده به عنوان گروه آزمایش انتخاب شدند.

۳-۶: روش پژوهش

شرکت کنندگان انتخاب شده به پرسش نامه استرس پاسخ دادند و این پاسخ ها به عنوان خط پایه ثبت گردید. سپس مهارت‌های معنوی طی هشت جلسه به گروه آزمایشی آموزش داده شد و سپس همان مقیاس استرس در اختیار آزمودنی ها قرار گرفت و در نهایت داده های جمع‌ آوری شده قبل از آموزش مهارت‌های معنوی و داده های بعد از آموزش مهارت‌های معنوی در دو گروه آزمایش و کنترل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

۳-۷: ابزار تحقیق