1. 1. 1. جابجایی : در این نوع مکانیسم دفاعی ، شخص سعی می‌کند که یک محرک قابل قبول تری را جانشین محرک مزاحم بداند . در این مکانیسم امیال شدیدجنسی که سابقاَ غیر قابل قبول بوده اند جابه جا می‌شوند یا در امتداد یک مسیر دیگر و قابل قبول تری قرار می گیرند. استفاده از مکانیسم دفاعی از نوع جابجایی غالباً راهی برای تسکین تمایلات پرخاشگرانه و شیوه ای است که از لحاظ اجتماعی قابل قبول می‌باشد ( ساعتچی ، ۱۳۷۷ ، ص ۲۳۶ ) .

      

   

1. 1. والایش یا تصعید : وقتی شخصی امیال یا خواسته هایی دارد که از سوی اجتماع غیر قابل قبول و ناپسند تلقی می شود ، ممکن است آن ها را به شکلی در آورد که نه تنها از سوی جامعه پذیرفته شود بلکه مورد تشویق و پاداش نیز قرار گیرد به نظر فروید غالب هنرمندان ، شاهکارهای هنری خود را در واقع با تصعید عقده ها و امیال سرکوفته ای که داشته اند خلق کرده‌اند البته والایش ، با اینکه سودمند بوده و به نفع خود و جامعه است در عیت حال به ارضای کامل منجر نمی شود و همواره مقداری کشش روانی باقی می‌گذارد که به حالت ها و رفتارهای نابهنجار منجر می شود . متخصصان روانکاوی در غالب هنرمندان و نوابغ آثاری از این گونه ‌نابهنجاری‌ها تشخیص داده‌اند ( کریمی ، ۱۳۸۲ ، ص۷۴) .

1. 1. دلیل تراشی : مکانیسمی که اغلب برای دانشجویان آشناست ، دلیل تراشی است در اینجا عمل درک می شود ولی انگیزه ای که در پشت آن است نامعلوم می ماند . تفسیر مجدد رفتار به نحوی انجام می شود که فرد می‌تواند تکانه پر خط را ابزار کند بدون اینکه فراخود روی درهم کشد . بعضی از بزرگترین قساوت های نوع انسان در لوای عشق انجام گرفته است . از طریق این مکانیسم دفاعی است که بسیاری از اعمال خشونت آمیز و خلاف اخلاق توجیه می شود ( پروین و همکاران ، ۱۳۸۱ ، ص ۷۶ ).

1. 1. فرافکنی یا انتساب : فرافکنی یعنی تعارض های درون و انگیزه های خود را بیرون ریختن و آن ها را به طور ناآگاه به دیگران نسبت دادن . با مکانیسم فرافکنی ، انسان می‌تواند خود را از آثار غیر قابل تحمل و آزاردهنده تعارض های درون خلاص کند . واقعیت اینن است که در همه ی ما صفات ناخوشایندی وجود دارد که آن ها را حتی از خودمان نیز پنهان می‌کنیم . به کمک مکانیسم فرافکنی ، این صفات ناخوشایند را به دیگران نسبت می‌دهیم تا وجود آن ها در خود را انکار کنیم . فرافکنی در افراد عادی زیاد به چشم می‌خورد و موجب خطا در قضاوت می شود . مکانیسم فرافکنی در بیماران روانی از کنترل شعور آگاه خارج می شود و در هذیانهای توهم آمیز اهمیت خاصی پیدا می‌کند . افرادی که دائماً از دیگران عیب جوی می‌کنند ، در واقع تمایلات درونی خود را به آن ها نسبت می‌دهند یعنی خود آن ها همان صفات را دارند . برای مطالعه مکانیسم فرافکنی راه های متعددی وجود دارد که مشهورترین آن ها استفاده از کلمه های جوهر رورشاخ است ( گنجی ، ۱۳۸۶ ، ص ۱۳۵ ) .

1. 1. بازگشت : دوران کودکی برای همه انسان ها ، دوران بی مسئولیتی و آرامش درونی است دورانی که انسان کمتر مورد بازخواست و سرزنش قرار می‌گیرد . در بزرگسالی وقتی با مسائلی مواجه می‌شویم که از حل آن عاجز می مانیم . به طور ناخودآگاه آرزو می‌کنیم کاش به دوران کودکی بازمی گشتیم و کسی به ما کمک می کرد . در مکانیسم بازگشت ، انسان به جای حل مسأله ، به رفتارهای دوران کودکی متوسل می شود . عروسی که به هنگام مواجه شدن با مشکلات زندگی به خانه مادری خود بر می‌گردد از این مکانیسم استفاده می‌کند . از نظر آیزنک مکانیسم بازگشت ، مانند لشکری است که در مقابله با دشمن با شکست مواجه می شود و به طرف سنگرهای خود عقب نشینی می‌کند . بازگشت در رفتار بیماران روانی به شدت دیده می شود . افرادی که وابستگی عاطفی بیمارگونه وشخصیت نارس دارند غالباً از این مکانیسم استفاده می‌کنند ( ستوده ، ۱۳۸۱ ، ص ۲۶۱ ) .

1. 1. واکنش وارونه : مکانیسم دفاعی دیگر در برابر تکانه های پریشان کننده ، ظاهر ساختن فعالانه ی تکانه مخالف است . این جریان را واکنش وارونه می نامد . شخصی که تحت فشار نیروی شدید تکانه های جنسی تهدید آمیز قرار دارد ممکن است این تکانه ها را واپس راند و رفتاری را که از نظر اجتماعی پذیرفته تر است جانشین آن کند برای مثال فردی که از سوی هوس های جنسی خویش تهدید می شود ، شاید آن را وارونه کند و به شدت علیه هرزه نگاری به فعالیت بپردازد . شخص دیگری ه درگیر تکانه های شدید پرخاشگری است ممکن است که رفتاری بیش از حد دوستانه نشان دهد بدین ترتیب ، شهوت به فضیلت و نفرت به عشق تبدیل می شود (جمهری و همکاران ، ۱۳۸۶ ، ص ۶۵ ) .

1. 1. درون فنی : درون فکنی حالتی است که شخص خوبیها و موفقیت های دیگران را به خود نسبت داده یا آن ها را از خود می راند . حالت فردی که مدام دم از این می زند که فلانی را من به اینجا رسانده ام ، فلان کس هرچه دارد از من دارد و اگر من نبودم او هرگز ‌به این موقعیت یا موفقیت نمی رسید . نمونه هایی از درون فکنی هستند ( کریمی ، ۱۳۸۲ ، ص ۷۴ ) .

1. 1. جبران : جبران یعنی تلافی کردن یک نقص . این مکانیسم که اغلب به طور ناآگاه انجام می‌گیرد مبتنی است بر جبران یک فقدان یا یک ناتوانی واقعی یا خیالی ، به کمک رفتار دیگری که با واقعیت سازگار شده است . بنا به گفته ادلر ، روانشناس اتریشی ، ناپلئون به دنبال پیروزی می‌رفت تا صفت جثه ی خود را فراموش کند . می‌گویند که برخی از افراد مشهور عالم هنر کسانی بوده اند که کوشیده اند نقص های جسمی خود را جبران کنند . برخی افراد زورگو احتمالاً دوران کودکی پر از ناکامی داشته اند ( گنجی ، ۱۳۸۶ ، ص ۱۳۸ ) .

1. 1. خیالبافی : همه ما تقریباً لحظاتی از زندگی خود را به خیالبافی می گذرانیم ، این موضوع مخصوصاً در شرایطی که در موقعیت ناکام کننده قرار می گیریم شدت می‌یابد . زمانی که ما ناراحتی های ناشی از ناکامی خود را به صورت مستقیم ظاهر نمی کنیم ، اغلب به صورت خیالبافی ظاهر می‌گردند . کودکان خیالبافی های خود را از طریق بازی نشان می‌دهند . روانشناسان برای نشان دادن خیالبافی از آزمون های موسوم به اندریافت موضوع استفاده می‌کنند ( ستوده ، ۱۳۸۱ ، ص ۲۶۳ ) .

1. 1. تثبیت : حالتی است که شخص در یک مرحله پائین تر رشد ، که با سن او نامناسب است باقی می ماند و رشد نمی کند مثلاً فردی که از لحاظ سنی مرحله دهانی را پشت سر گذاشته ، اما همچنان از راه دهان طلب لذت می‌کند و تمایل دارد که مانند دوران طفولیت به دیگران وابسته باشد ، می‌گویند او در مرحله دهانی تثبیت شده است . همچنین همان گونه که اشاره کردیم بخل زیاده از حد را نشانه تثبیت او در مرحله مقعدی دانسته اند . رفتارهایی مانند سیگار کشیدن یاپرحرفی را نیز ناشی از را نشانه تثبیت او در مرحله دهانی دانسته اند . (کریمی ، ۱۳۸۲ ص ۷۵ )

where prices were relatively high;

· actual parallel imports would be unlikely under conditions of effective interbrand competition;

· given New Zealand´s small size, investment decisions of international innovators were unlikely to be influenced by the diminished opportunity to price discriminate.

Ibid P: 178 ↑

1. 1. . Copyright (Removal of Prohibition on Parallel Importing) Amendment Act 1998 (N. Z. ), 1998/20 online: New Zealand Legislation < http://www. legislation. govt. nz/default. aspx > ↑

1. 1. . Copyright (New Technologies) Amendment Act 2008 (N. Z. ) 2008/27 online: New Zealand Legislation <http:// www. legislation. govt. nz/default. aspx >.Article 35 stipulates:

      (۳) A person also infringes copyright in a film to which subsection (6) applies if that person—

      (a) imports a copy of the film into New Zealand within 9 months of first being made available to the public; and

      (b) knows or has reason to believe that the film is imported into New Zealand within 9 months of first being made available to the public;

      (۴) For the purposes of subsection (3), a film is first made available to the public (as set out in section 23(2)) by any authorised act whether in New Zealand or elsewhere.

      This article clearly accepts the Parallel Importation of films after 9 months of becoming available, and the words “whether in New Zealand or elsewhere” accept the doctrine of International exhaustion. ↑

1. 1. 1. . ماده ۱۵- حقوق ناشی از گواهینامه اختراع به ترتیب زیر است :

         

         الف ـ بهره برداری از اختراع ثبت شده در ایران توسط اشخاصی غیر از مالک اختراع، مشروط به موافقت مالک آن است. بهره برداری از اختراع ثبت شده به شرح آتی خواهد بود:
         ۱ ـ درصورتی که اختراع درخصوص فرآورده باشد:
         اول ـ ساخت، صادرات و واردات، عرضه برای فروش، فروش و استفاده از فرآورده.
         دوم ـ ذخیره به قصد عرضه برای فروش، فروش یا استفاده از فرآورده.
         ۲ ـ درصورتی که موضوع ثبت اختراع فرایند باشد:
         اول ـ استفاده از فرایند.
         دوم ـ انجام هر یک از موارد مندرج در جزء (۱) بند (الف ) این ماده درخصوص کالاهایی که مستقیماً از طریق این فرایند به دست می‌آید.
         ب ـ مالک می‌تواند با رعایت بند (ج ) این ماده و ماده (۱۷) علیه هر شخص که بدون اجازه او بهره ‌برداری‌های مندرج در بند (الف ) را انجام دهد و به حق مخترع تعدی کند و یا عملی انجام دهد که ممکن است منجر به تعدی به حق مخترع شود، به دادگاه شکایت کند.
         ج ـ حقوق ناشی از گواهینامه اختراع شامل موارد زیر نمی شود:
         ۱ـ بهره برداری از کالاهایی که توسط مالک اختراع یا با توافق او در بازار ایران عرضه می شود.
         ۲- استفاده از وسایل موضوع اختراع در هواپیماها، وسایط نقلیه زمینی یا کشتی های سایر کشورها که به طور موقت یا تصادفاً وارد حریم هوایی، مرزهای زمینی یا آبهای کشور می شود.
         ۳- بهره برداریهایی که فقط با اهداف آزمایشی درباره اختراع ثبت شده انجام می شود.
         ۴- بهره برداری توسط هر شخصی که با حُسن نیت قبل از تقاضای ثبت اختراع یا درمواقعی که حق تقدم تقاضا شده است، قبل از تاریخ تقاضای حق تقدم همان اختراع، از اختراع استفاده می کرده یا اقدامات جدی و مؤثری جهت آماده شدن برای استفاده از آن در ایران به عمل می آورده است.
         د ـ حقوق استفاده کننده قبلی که در جزء(۴) بند (ج ) این ماده قید شده است، تنها به همراه شرکت یا کسب و کار یا به همراه بخشی که در آن از اختراع استفاده می شده یا مقدمات استفاده از آن فراهم گردیده، قابل انتقال یا واگذاری است. ↑

   

1. 1. . ماده ۴۰- حقوق ناشی از ثبت علامت، مدت اعتبار و تمدید آن به شرح زیر است :الف ـ استفاده از هر علامت که در ایران ثبت شده باشد، توسط هر شخص غیراز مالک علامت، مشروط به موافقت مالک آن می‌باشد.

      ب ـ مالک علامت ثبت شده می‌تواند علیه هر شخصی که بدون موافقت وی از علامت استفاده کند و یا شخصی که مرتکب عملی شود که عادتاً منتهی به تجاوز به حقوق ناشی از ثبت علامت گردد، در دادگاه اقامه دعوی نماید. این حقوق شامل موارد استفاده از علامتی می شود که شبیه علامت ثبت شده است و استفاده از آن برای کالا ‌یا خدمات مشابه، موجب گمراهی عموم می‌گردد.

      ج ـ حقوق ناشی از ثبت علامت، اقدامات مربوط به کالاها و خدماتی را که توسط مالک علامت یا با موافقت او به کشور وارد و در بازار ایران عرضه می‌گردد، شامل نمی شود.

      د ـ مدت اعتبار ثبت علامت ده سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه ثبت آن می‌باشد. این مدت با درخواست مالک آن برای دوره های متوالی ده ساله با پرداخت هزینه مقرر، قابل تمدید است. یک مهلت ارفاقی شش ماهه که از پایان دوره شروع می شود، برای پرداخت هزینه تمدید، با پرداخت جریمه تأخیر، درنظر گرفته می شود. ↑

1. 1. . Jeannet, J. P. , Hennessey, H. D ↑

1. 1. . Gallini, N. T. , Hollis, A ↑

1. 1. . Hoyer, W. D. , McInnis, D. J. ↑

1. 1. . Eagle, et al ↑

1. 1. -Varen ↑

1. 1. . TRIPS, P: 114.“Article 6 Exhaustion: For the purposes of dispute settlement under this Agreement, subject to the

      provisions of Articles 3 and 4 nothing in this Agreement shall be used to address the issue of the exhaustion

      of intellectual property rights. ” ↑

1. 1. . As explained, economic justifications are secondary to the main objective of Copyrights, which is the protection of the rights of the author. ↑

1. 1. . بی نام، خبرنامه رویدادها و تحولات سازمان جهانی تجارت، وزارت صنعت، معدن و تجارت، آرشیو ماهنامه ها، رجوع شود به آدرس اینترنتی:http://www. irtr. gov. ir ↑

1. 1. -Corea ↑

1. 1. . خبرنامه رویدادها و تحولات سازمان جهانی تجارت، همان. ↑

امتیاز

میزان وابستگی به اینترنت

۳۹-۲۰

متوسط

۶۹-۴۰

زیاد

۱۰۰-۷۰

شدید

برای به دست آوردن نمره مربوط به هر زیر مقیاس کافی است امتیاز همه عبارات مربوط به زیر مقیاس مورد نظر جمع کنید(همان منبع).

۳-۴-۱-۲- اعتبار ‌و روایی آزمون

دراجرای آزمون اعتیاد به اینترنت یو و همکاران (۲۰۰۴) ضریب آلفای کرونباخ را بیش از ۹۰/۰ به دست آوردند. ونگ و همکاران(۲۰۰۳) نیز ضریب آلفای کرونباخ ۹۰/۰ را گزارش کرده‌اند. در ایران قاسم زاده (۱۳۸۶) آلفای کروباخ ۸۸۳/۰ و در گاهی (۱۳۸۶) نیز ضریب پایایی این پرسشنامه را ۸۸/۰ به دست آوردند (مجدیان، ۱۳۸۷).

۳-۴-۲-مقیاس جذب تلگن (TAS)

در پژوهش جاری جذب شدن با “مقیاس جذب تلگن” سنجیده می­ شود. تلگن و اتکینسون (۱۹۷۴) به منظور ارزیابی تفاوت‌های فردی در تلقین و هیپنوزپذیری، میزان درگیر یا غرق شدن در رویدادهای روزانه یا مسایل مورد توجه، مقیاس TAS را ارائه کردند. فرض بر این بود که جذب مفهومی مرتبط با توجه است، جذب احساس برجسته از چیزی است که به آن توجه می شود.TASبرای ارزیابی صفت جذب ارائه شده است. این آزمون از پرسشسنامه چند بعدی شخصیت^[۵۰] استخراج شده، جذب شدن و مشارکت در رویدادهای درونی (مانند تخیلات) و بیرونی (مانند فیلم) را می­سنجد و ۳۴ گویه دارد. به نظر روچ و مککانکی (۱۹۹۰) هدف از کاربرد TAS این است که بدانیم فرد تا چه حد:

نسبت به محرک‌های جالب توجه خود حساس است و با آن ها درگیر می شود.

نسبت به محرک‌های القایی حساس است.

با تصاویر فکر ‌می‌کنند و می ­توانند تصاویر القا کننده و واضحی ارائه کنند.

تجربیات چند حسی دارد (حس آمیزی)

در افکار و تصورات خود غرق می شود و می ­تواند گذشته را بوضوح تجربه کنند.

دوره هایی از هشیاری گسترده را تجربه می‌کند.

حالت‌های دیگری از هشیاری را تجربه می‌کند.

۳-۴-۲-۱-شیوه نمره گذاری

این آزمون ۳۴ گویه دارد. هر گویه به صورت خطی از ۴ درجه از خیلی کم تا خیلی زیاد طبقه بندی شده است. در این مقیاس از جمع مجموع درجه­ های ۳۴ گویه نمره به دست آمده که میزان جذب شدن آزمودنی در محیط های مجازی را مشخص می‌کند(پناهی شهری،۱۳۸۸).

۳-۴-۲-۲ روایی و اعتبار TAS

پناهی شهری (۱۳۸۸) برای بررسی روایی سازه TAS، از روش تحلیل عاملی استفاده شد. ‌به این منظور، پاسخهای ۴۳۷ آزمودنی (همه آزمودنیهای پژوهش) با روش تحلیل مؤلفه های اصلی مورد بررسی قرار گرفت.

شاخص kmo به میزان ۸۷/۰ و آزمون کرویت بارتلت ( ۲۹۷۱، ۱p<000 ) نشان داد انسجام درونی داده ها به منظور تحلیل عاملی برای تحلیل گویه ها کافی است. منحنی حاصل از آزمون اسکری نشان داد شیب منحنی در نقطه ای مسطح می­ شود که استخراج ۹ عامل بهترین ساختار عاملی این آزمون خواهد بود. مقدار ویژه این ۹ عامل بالاتر از یک بود که به ترتیب ۲۲، ۵، ۵، ۵، ۴، ۴، ۳، ۳ و ۳ (در مجموع ۵۴) درصد واریانس مشترک را تبیین می‌کنند.

به منظور تبیین روشن­تر و ساختار ساده­تر TAS، عاملها با بهره گرفتن از چرخش واریماکس استخراج شد. با توجه به بار معنایی گویه های هر عامل و پژوهش‌های پیشین، این عوامل استخراج شدند (دلایل نام گذاریها و متن گویه های هر یک از عوامل در ادامه خواهد آمد):

۱ ـ رویای روز و تخیل

۲ ـ درگیر شدن و مشارکت

۳ ـ جذب شدن به موسیقی

۴ ـ حس آمیزی رنگ و بو

۵ ـ حالتها دیگر هشیاری و ادراک

۶ ـ بیش شناخت

۷ ـ حس آمیزی صوتی

۸ ـ گرایش به تجسم

۹ ـ گرایش به روان نژندی^[۵۱]

اعتبار TAS با سه روش دوباره سنجی، تنصیفی و همسانی درونی مورد بررسی قرار گرفت و نتایج آن در کمترین و بیشترین همسانی درونی به ترتیب مربوط به مقیاس “گرایش به روان پریشی” (۴۰/۰) و نمره کل TAS (89/0) بود. کمترین و بیشترین اعتبار تنصیفی نیز به ترتیب مربوط به مقیاس “گرایش به روان پریشی” (۴۰/۰) و نمره کل TAS (86/0) بود.

به منظور بررسی اعتبار دوباره سنجی، این آزمون دو بار و با فاصله زمانی ۴ تا ۶ هفته روی ۷۰ دانشجوی دانشگاه پیام نور و دانشجوی دانشگاه آزاد و کارمند مخابرات اجرا شد. چنانچه در جدول ۳-۱۱ مشاهده می شود همه ضرایب دوباره سنجی مقیاس‌ها و نمره کل TAS در فاصله زمانی ۴ تا ۶ هفته معنادار بوده است. ضمناً مقایسه میانگین ۵ مقیاس و نمره کل TAS با بهره گرفتن از آزمونt نمونه های وابسته، تفاوت معناداری بین میانگین مقیاس‌ها (بجز مقیاس حس آمیزی صوتی) و نمره کل TAS در دو اجرا با فاصله زمانی نشان نداده است. بجز گویه ­های ۸، ۱۳، ۱۵، ۱۷، ۲۹، ۳۰ و ۳۳، همبستگی سایر گویه ­ها در دو اجرا معنادار بوده است. بجز گویه ­های ۱، ۱۰، ۱۹، ۲۲ و ۲۳، تفاوت میانگین سایرگویه ها در دو اجرا معنادار نبوده است.

۳-۴-۳ پرسشنامه تمایلات غرق شدن (ITQ)

پرسشنامه تمایلات غرق شدن (ITQ) توسط ویتمر و سینگر (۱۹۹۸) ارائه شد و به بررسی توانایی فرد در درگیرشدن و مشارکت در تجارب روزانه می ­پردازد و به فناوری نیز بستگی ندارد (مانیا و چالمرز، ۲۰۰۱). ITQ از سه خرده مقیاس تشکیل شده است:

بازی: در گویه های مقیاس بازی ITQ از آزمودنی‌ها پرسیده می­ شود تا چه حد به بازی‌های رایانه­ای می­پردازند و تا چه حد در این بازی‌ها غرق می­شوند و احساس ‌می‌کنند در بازی هستند. البته لارنی و همکاران (۲۰۰۵) معتقدند فقط گویه آخر مقیاس بازی مربوط به تمایلات غرق شدگی است و ‌می‌توان آن را شاخص مشارکت در بازی تلقی کرد.

فوکوس: منظور از فوکوس، آماده باش ذهنی^[۵۲] و توانایی تمرکز روی فعالیت‌های لذت بخش و جلوگیری از عوامل حواس پرت کننده است. به نظر می­رسد فوکوس زمینه ساز عامل بعدی یعنی مشارکت باشد.

مشارکت: مشارکت مربوط به آمادگی برای درگیر شدن و مشارکت انفعالی در برخی ‌‌فعالیّت هاست. مشارکت حاصل تمرکز انرژی و توجه روی یک محرک، فعالیت یا رویداد است. میزان مشارکت به اهمیت یا معنای آن محرک، فعالیت یا رویداد بستگی دارد. اگر کاربر مشکلات شخصی داشته باشد، بیمار باشد، از نظر فیزیکی راحت نباشد یا به محرک‌های خارج از محیط مجازی توجه کند، مشارکت کمتری در محیط مجازی خواهد داشت. در آزمون‌های متعددی که به بررسی احساس حضور پرداخته­اند، عامل “مشارکت” با همین عنوان یا عنوانهای مشابه خود را نشان داده است، مثلا عامل مشارکت / مهار آزمون PQ، عامل درگیر شدن در آزمون^[۵۳] ITC-SOPI، عامل تخصیص توجه^[۵۴] در آزمون^[۵۵]MEC-SPQ و عامل درگیر شدن در آزمون ^[۵۶]TPI. البته در MEC-SPQ عاملی به نام “مشارکت شناختی” نیز وجود دارد.

– گرچه پرداخت بخشی از دین به عنوان عوض، در سال ۱۶۰۲٫م، در دعوی معروف «Pinnel’s case» رد شد، ولی بعداً در صورت تغییر شرایط و اوضاع و احوال پذیرفته شد.

– در مواردی دیده شده که دادگاه نفع معنوی را، به عنوان عوض در یک دعوی مادی نپذیرفته است. مثلاً در دعوای «وایت علیه بلوات»^[۴۷] در سال ۱۸۵۳٫م، پسری در مقابل پدر تعهد کرده بود که اگر پدرش او را به خاطر سفته ای که از او داشت، تحت تعقیب قرار ندهد، او نیز او را با شکایت از خود آزرده خاطر نمی کند. ولی دادگاه رأی داد که چون تعهد پسر، ارزش اقتصادی ندارد، نمی تواند عوض تعهد پدر قرار گیرد.

– در سال ۱۸۰۹٫م، پرداخت مبلغ اضافی به کسی که به وظیفه ی قراردادی خود عمل می‌کند، به عنوان عوض پذیرفته نشد.

– در سال ۱۹۶۶٫م، دادگاه پرداخت چک، به جای پول نقد، به عنوان عوض را رد نمود.

در پایان، می توان گفت که: در قالب این اصطلاح، توجه به رابطه ی علیت بین عوضین در فرهنگ حقوقی انگلیس نیز وجود دارد و در مجموع می توان گفت که «عوض» به همان نتایجی منتهی می شود که «علت» در حقوق فرانسه به آن می‌رسد، گرچه ممکن است رویه های قضایی این دو نظام متفاوت حقوقی، در مصادیق آن اختلاف نظرهایی داشته باشند (بهرامی احمدی ۱۳۹۰، ۳۱۱- ۳۱۳).

۲-۲-۲ پیشینه ی نظریه ی عوض

پیشینه ی نظریه ی عوض به قرن ۱۶ میلادی باز می‌گردد. در آن زمان، در تعیین قرارداد الزام آور، عوض به عنوان یک عنصر اساسی عقد در کنار ایجاب و قبول مطرح می شد؛ فی الواقع، در خصوص شرایط قراردادها، نظرات مختلفی در میان حقوق ‌دانان انگلیسی حکم فرما بوده است:

برخی از میان تمامی عناصر عقد، صرفاً ایجاب و قبول؛ و عوض را به عنوان شرایط تشکیل آن برشمرده اند. شاید، از همین روست که گاهی در تعریف عقد در حقوق این کشور، سخن از توافقی است که عوض از آن پشتیبانی می کند و هرگز توافق صرف را به عنوان یک قرارداد نپذیرفته اند.

به دیگر سخن، توافقی را می توان در حقوق قراردادهای انگلیس، به عنوان قرارداد شناسایی نمود که برای طرفین الزامی به بار آورد و ‌بر اساس اصل داد و ستد، تعهد در صورتی الزام آور است که دارای عوض باشد؛ چرا که عوض، توافق را از یک حالت انتزاعی خارج نموده و آن را به قراردادی الزام آور تبدیل می کند (انصاری ۱۳۹۰، ۳۱۸).

اما پاره ای دیگر ‌به این دو دسته از شرایط اکتفا ننموده و به طرح دسته (های) دیگری پرداخته‌اند. قصد التزام و اهلیت از جمله مواردی هستند که می توان به عناصر فوق الذکر اضافه نمود.

البته با توجه ‌به این که ایجاب مورد بحث در قرارداد، بی شک ایجابی است که از سوی شخص دارای اهلیت بوده و همچنین موجب باید قصد التزام به آن را داشته باشد، و نیز عنایت ‌به این امر که قبول نیز بایستی از شرایط مشابهی برخوردار باشد، گنجانیدن این دو عنصر در ذیل ایجاب و قبول و عدم اختصاص بحث مستقل ‌به این دو به عنوان شرط تشکیل قرارداد نیز می‌تواند توجیه پذیر باشد (شریعت ۱۳۹۰، ۱۷).

‌بنابرین‏، قدر متیقن از شرایط صحت قراردادها، ایجاب و قبول، و عوض بوده است؛ لذا قراردادی که در آن عوض وجود نداشت، قابل الزام شناخته نمی شد. دلیل این امر، الزام آور نبودن تعهدات در حقوق قراردادهای انگلیس بود. به همین دلیل، برای آن که خواهان بتواند تعهدی را الزام نماید، باید ثابت می نمود که تعهد خوانده، بخشی از یک معامله بوده است که خوانده در آن مشارکت داشته است.

در حقوق آمریکا نیز، این گونه مطرح شده است که این نظریه، ‌به این دلیل به وجود آمده که شخصی در یک معامله وارد می شود، به واسطه ی اعتماد به طرف مقابل در آن معامله پای گذارده است. لذا نظریه ی عوض در ابتدای امر، برای حمایت از «اصل اعتماد»^[۴۸] اشخاص ایجاد گردیده بود.

به مرور زمان، این هدف تغییر یافته و نظریه ی عوض تبدیل به عاملی برای حمایت از «اصل معاملی»^[۴۹] و وجود دو عوض در مقابل یکدیگر شده است.

در قرن ۱۸ میلادی، دیگر عوض نه به عنوان عنصر اساسی بلکه به مثابه ی یک نظریه، مطرح گردید که دارای آثار ویژه ای بود.

در اواسط آن سده، برخی نظراتی داشتند که بسیار خاص تلقی می شد و بعدها مورد حمایت سایر حقوق ‌دانان قرار نگرفت، این نظریات اگرچه امروزه اعمال نمی گردد، اما در قرن مذکور، باعث شد تا دید بسیاری نسبت بدین نظریه تغییر کند.

لرد منسفیلد [یکی از قضات به نام] این نظریه را تنها به عنوان یک مدرک، برای اثبات قصد التزام طرفین به مفاد قرارداد مطرح نمود، ‌به این تعبیر که آن چه ضرورت دارد، اثبات قصد التزام طرفین به عقد است و عوض، تنها یکی از راه های اثبات چنین قصد و انگیزه ای خواهد بود (شرط اثباتی نه ثبوتی).

وی در قضیه ی «هاوکس علیه ساندرز»^[۵۰] در سال ۱۷۸۲، که در خصوص اجرای تعهد وصی مطرح شده بود و وصی از اجرای تعهدش، به دلیل این که عوضی در مقابل آن وجود نداشت، امتناع می کرد؛ این گونه قضاوت کرد که:

«گرچه عوضی وجود ندارد، اما حتی یک تعهد اخلاقی نیز، مانند صداقت و درستی فرد می‌تواند عوض یک تعهد قرار گیرد.»

البته همان طور که اشاره شد، نظر وی، یک نظر موفق نبود و در حقوق انگلیس پذیرفته نشد.

در قرن ۱۹ میلادی، حقوق قراردادها به صورت سازماندهی شده توسط حقوق ‌دانان شکل گرفت، گرچه این دسته از حقوق ‌دانان بر این اعتقاد بودند که صرفاً قواعد حاکم در دادگاه ها را به صورت منظم و سازماندهی شده درآورند.

امروزه، تغییرات گسترده ای در این نظریه صورت گرفته است؛ زیرا دادگاه ها در تعهداتی که آن ها را قابل الزام می دانند، اقدام به شناسایی عوض می‌کنند تا تعهداتی الزام آور باشند، بدون آن که، آن معاملات معوض باشند و در این مسیر گاه مفهوم عوض نیز تغییر می‌یابد. من جمله می توان به «اصل استاپل»^[۵۱] اشاره داشت که گرچه قاعده ایی کلی است و در خارج از قراردادها نیز جریان دارد، اما، با ورود این مفهوم در حقوق قراردادها، تعهداتی که پیش از این، مورد حمایت نبودند، اکنون از سوی دادگاه ها الزام می‌گردند.

۲-۲-۳ رابطه ی نظریه ی عوض و علت

برخی از حقوق ‌دانان انگلیسی بر این اعتقادند که در بیان محتوای نظریه ی عوض، توجه به نظریه ی علت در معاملات بوده است و بین این دو رابطه ی تنگاتنگی وجود دارد؛ به عبارتی عوض به مانند یک مدل داخلی از نظریه ی علت مطرح شده و متأثر از نظریه ی علت بوده است.

همان طور که قبلاً بیان شد، سبب تعهد (تئوری علت)، یکی از شرایط صحت معامله در حقوق فرانسه و در واقع، جزء لاینفک عقد محسوب می شود. زمانی که شخص تعهد می کند، علت تعهد انگیزه ی مستقیم و بلاواسطه ی چنین فردی برای انعقاد عقد می‌باشد و این انگیزه، مبنای التزام در قرارداد را توجیه می کند. علت نوعی در عقود معاوضی، در واقع، همان «عوض متقابل» در «تئوری عوض» است؛ زیرا در عقود معاوضی، آن چه سبب تعهد فرد می‌گردد، عوض متقابل است و از آن تحت عنوان «سبب یا علت» در «تئوری علت» بحث می‌گردد.

در هر دوی این نظریات، تعهد مورد توجه است؛ ‌به این معنا که در نظریه ی علت، خواسته اند تا هدف از پذیرش تعهد را بیابند و نه هدف از پذیرش عقد را. به همین سان، در نظریه ی عوض نیز آن چه بررسی می‌گردد، همان تعهد است و در این خصوص تفاوتی نمی نماید که آن را چه بنامیم، «جهت تعهد»، «علت تعهد»، «سبب تعهد» و … همگی معنای واحدی را القا می‌کنند.

لازاروس تعریف لغوی استرس را به صورت زیر بیان ‌کرده‌است: استرس به طبقه وسیعی از مشکلات اشاره دارد که دلیل متمایز نشدن آن از دیگر مشکلات این است که با هر نوع تقاضایی که نظام را تحت فشار قرار می‌دهد، از نظام فیزیولوژیکی گرفته تا نظام اجتماعی یا نظام روانشناختی و پاسخ آن نظام سروکار دارد(لازاروس، ۱۹۷۱) او در ادامه می‌گوید که واکنش شخص بستگی ‌به این دارد که وی چگونه اهمیت یک رویداد آسیب زا، تهدید کننده یا چالش انگیز را آگاهانه یا ناآگاهانه تفسیر و ارزیابی می کند(نقل از تروج و پاول؛ ترجمه توزنده جانی و کمال پور، ۱۳۸۶).

به طور کلی، استرس حاصل نیاز ما به سازگاری فیزیکی، ذهنی و احساسی در مقابل یک تغییر است(پایفر، نقل از افروز و نقیبی راد، ۱۳۸۳)، فشار عصبی^[۷۲] درافراد عارضه ای است که سلامت جسمی و فکری فرد را به مخاطره می اندازد. فشار عصبی زمانی به وجود می‌آید که بدن بیشتر از حد معمول از توانایی هایش استفاده می‌کند( هندل، نقل از موسایی، ۱۳۸۹)

استرس حالتی است که قطعا یا احتمالا سبب آشفتگی کارکردهای روانشناختی یا فیزیولوژیک بهنجار فرد می شود. طی سال های ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۰ والتر کنون^[۷۳] اولین مطالعه جامع و منظمی را در زمینه ارتباط استرس با بیماری ها انجام داد. او نشان داد که تحریک دستگاه عصبی خودمختار^[۷۴] به ویژه دستگاه سمپاتیک^[۷۵]، ارگانیسم را برای پاسخ ستیز یا گریز، آماده می‌کند، ‌به این ترتیب که این پاسخ با افزایش فشار خون، تاکسی کاردی^[۷۶] و افزایش برون ده قلب مشخص می‌گردد. این پاسخ برای حیوانی که قصد فراراز خطر یا مقابله با آن را دارد مفید است؛ ولی هیچکدام از این پاسخ ها برای انسان متمدن ضروری نیست و به همین دلیل استرس باعث بروز بیماری می شود( مثلا یک اختلال قلبی ـ عروقی ایجاد می‌کند). در روانشناسی فشار روانی عبارت است از پاسخ شخص به عوامل فشارآور و شرایط و وقایع تهدیدکننده ای که توان کنارآمدن او را محدود می‌کنند. برای آنکه درک درستی از فشار روانی حاصل شود می بایست منشأ آن بررسی گردد. منشا فشار روانی می‌تواند عامل شخصیتی، عوامل محیطی، عوامل اجتماعی و فرهنگی باشد (سانتراک^[۷۷]، ۲۰۰۳؛ ترجمه فیروز بخت، ۱۳۸۴)

هولمز^[۷۸] (۱۹۷۱) استرس را واقعه محرکی که لازم است فرد با آن سازگار شود، تعریف می‌کند. ‌بنابرین‏، استرس به عنوان یک محرک، هر موقعیتی که درخواستهای غیرمعمول و فوق العاده داشته و نیازمند تغییر در الگوی زندگی جاری فرد است را شامل می شود (هولمز و راهه^[۷۹]، ۱۹۶۷).

طبق نظر سلیه^[۸۰] فیزیولوژیست، الگوی نامتمایز فعالیت فیزیولووژیکی ذاتاً ناگوار است، زیرا تند شدن ضربان قلب، تند شدن تنفس و افزایش تنش عضلانی کارکرد تعادل حیاتی را مختل می‌سازد. طبق نظر سلیه، هرگاه شخص برای مدت نسبتاً طولانی انگیختگی فیزیولوژیکی را تجربه کند (مثل بیماری تب دار) بدن دچار استرس می شود. پژوهشگران دیگر می‌گویند، واکنش استرس نه تنها تغییرات فیزیولوژیکی، بلکه اختلال واکنش های رفتاری- حرکتی (مثل لرزش دست، اختلال های گفتاری)، آشفتگی هیجانی (مثل اضطراب) و بدکاری شناختی (مثل اختلال حافظه) را نیز شامل می‌گردد (لازاروس^[۸۱]، ۱۹۶۶؛ نقل از سید محمدی ، ۱۳۸۷ ).

استپتوی^[۸۲](۱۹۹۷) استرس را این گونه تعریف ‌کرده‌است: هنگامی که الزامات مربوط به یک فعالیت فراتر از توانایی‌های فردی و اجتماعی افراد است، پاسخ هایی ارائه می‌شوند که به آن استرس می‌گویند.

۲-۴-۲-۲-اثرات استرس (آیزنک، ۲۰۰۰؛ نقل از خدایاری فرد و پرند، ۱۳۸۵).

نقش استرس های روانی اجتماعی، همواره به عنوان یکی از مهم ترین عوامل پیدایش و شکل گیری بیماری های مختلف جسمانی و روانی و مرگ و میر افراد مطرح بوده است. در این زمینه، می توان به ارتباط رویدادهای تنش زا با ناراحتی های قلبی، پوستی، دستگاه ایمنی و بیماری هایی همچون زخم معده و سرطان اشاره داشت. روشن است که استرس بر عملکرد تحصیلی، اجتماعی و شغلی، رضایت شخصی و از همه مهم تر، سلامت روانی تأثیر نامطلوب خواهد داشت. از آنجا که بسیاری از تأثیرهای استرس فیزیولوژیکی است، جزء اختلال های زیست روانشناسی به شمار می‌آید. مهم ترین تأثیرهای ناشی از استرس را می توان به چهار نوع تقسیم کرد: هیجانی، فیزیولوژیکی، شناختی و رفتاری.

تأثیرهای هیجانی: احساس اضطراب و افسردگی، افزایش تنش های جسمانی، افزایش تنش های روان شناختی، از تأثیرهای هیجانی استرس بر انسان محسوب می‌شوند.

تأثیرهای فیزیولوژیکی: ترشح آدرنالین و نورآدرنالین، اختلا ل در کارکرد دستگاه گوارش، افزایش ضربان قلب، اختلال در تنفس و انقباض رگ های خونی، از مهمترین تأثیرهای فیزیولوژیکی استرس به شمار می‌آیند.

تأثیرهای شناختی: کاهش تمرکز و توجه، کاهش ظرفیت حافظه کوتاه مدت و افزایش پریشانی و حواس پرتی، از مهم ترین تأثیرهای شناختی استرس محسوب می‌شوند.

تأثیرهای رفتاری: افزایش گریز از کار و فعالیت، اختلال در الگوی خواب، کاهش کارکردهای تحصیلی، شغلی و اجتماعی، از تأثیرهای رفتاری استرس به شمار می‌آیند.

سلیه (۱۹۵۰) بیان می‌کند که عوامل تنش زا می‌تواند موجب بروز پاسخ های جسمانی مختلف مانند افزایش فشار خون، آسیب دیدن بافت عضله، نازایی، توقف رشد، بازداری جنسی و بازداری دستگاه های ایمنی بدن شوند. افزایش فشار خون می‌تواند موجب بروز حمله قلبی و سکته مغزی شود. بازداری دستگاه ایمنی فرد را مستعد ابتلا به انواع عفونت ها و حتی سرطان می‌کند( استویوا و کارلسون^[۸۳]، ۱۹۹۳). سلیه معتقد است که عوامل تنش زا ممکن است به پاسخ های روانی متعدد مانند اضطراب، افسردگی، نومیدی، بی قراری و احساس ناتوانی عمومی در سازش یافتگی با محیط منجر شود. در بسیاری از پژوهش ها مواردی از قبیل زخم معده، دیابت، آسم، اختلال های پوستی، بی خوابی، سندرم روده تحریک پذیر، اضطراب، بیماری های کرونر قلبی، میگرن، سردردهای عصبی، تبخال های عفونی و ویروسی، عفو نت های ادراری، تومور، فراموشی، هراس، افزایش کلسترول خون، تندخویی و ریزش مو از جمله بیماری های ناشی از استرس تلقی شده اند( دی یانگ^[۸۴]، ۱۹۹۴).

۳-۴-۲-۲- عوامل مؤثر در بروز استرس

در زندگی امروزی بیش از هر زمان دیگر شاهد بروز استرس و عوارض ناشی از آن هستیم. همه ما کم و بیش به طور خواسته یا ناخواسته در طو ل زندگی خود با استرس های روانی متعددی مواجه شده یا می‌شویم. استرس در هر سن، رنگی خاص به خود می‌گیرد. تقریباً بیشتر مردم بر این گمان اند که مفهوم استرس را می دانند، ولی عده نسبتاً معدودی از آن درک صحیحی دارند و از آثار آن در بدن و راه های کنترل آن آگاهند.