بر اساس مطالعه پسران و همکاران (۲۰۰۱)، با بهره گرفتن از روش ARDL و با منظور نمودن وقفه‌های مناسب، می‌توان ضرایب بلندمدت سازگاری میان متغیرهای مورد نظر در یک مدل به دست آورد. در روش ARDL برای هر یک از متغیرها با بهره گرفتن از معیارهایی مانند شوارتز- بیزین، آکائیک و حنان کوئین، وقفه های بهینه انتخاب می شود(پهلوانی و ‌ده‌ مرده، ۱۳۸۶).

این الگو از این مزیت نیز برخوردار است که علاوه بر برآورد ضرایب مربوط به الگوی بلندمدت، الگوی تصحیح خطا را نیز به منظور بررسی چگونگی تعدیل بی‌تعادلی کوتاه‌مدت به تعادل بلندمدت، ارائه می‌دهد. ‌بنابرین‏ استفاده از الگوهایی که پویایی‌های کوتاه‌مدت را در خود داشته باشند و منجر به برآورد ضرایب دقیق‌تری از الگو شوند، مورد توجه قرار می گیرند. به طور کلی الگوی پویا^[۳۴]، الگویی است که در آن وقفه‌های متغیرها، همانند رابطه (۳ -۱۴) وارد شوند.

(۳ -۱۴)

برای کاهش تورش مربوط به برآورد ضرایب الگو در نمونه های کوچک، بهتر است تا حد امکان از الگویی استفاده کنیم که تعداد وقفه‌های زیادی برای متغیرها، همانند رابطه(۳-۱۵) در نظر بگیرد(تشکینی،۱۳۸۴).

( ۳ –۱۵)

در روابط بالا Y_t متغیر وابسته و X_it متغیرهای مستقل هستند. جمله”L” عملگرد وقفه و wt برداری S×۱ است که نمایانگر متغیرهای از پیش تعیین شده در مدل شامل عرض از مبدأ، متغیرهای دامی، روند زمانی و سایر متغیرهای برونزا است.P تعداد وقفه‌های به کاررفته برای متغیر وابسته و q تعداد وقفه‌های مورد استفاده برای متغیرهای مستقل (X_it) است. این روابط توسط پسران و پسران در سال ۱۹۹۷ ارائه شده است.

الگوی فوق یک الگوی خود همبسته با وقفه‌های توزیع شده (ARDL) نام دارد که در آن داریم:

(۳ –۱۶) i=1,2,…,k (3-17)

تعداد وقفه‌های بهینه برای هریک از متغیرهای توضیحی را می‌توان با کمک یکی از ضوابط آکائیک^[۳۵]، شوارتز- بیزین^[۳۶]، حنان- کوئین^[۳۷] و یا ضریب تعیین تعدیل شده^[۳۸] تعیین کرد. برای محاسبه ضرایب بلندمدت مدل، از همان مدل پویا استفاده می‌شود. ضرایب بلندمدت مربوط به متغیرهای X از این رابطه به دست می‌آیند:

b

b

b

p

L

q

L

b

p

iq

i

i

i

i

i

ˆ

…

ˆ

ˆ

۱

ˆ

…

ˆ

ˆ

)

,

(

ˆ

۱

)

,

(

ˆ

۲

۱

۱

۰































i=1,2,…,k (3–۱۸)

از رابطه (۳ –۱۸)، مقدار آماره t مربوط به ضریب محاسبه شده بلندمدت نیز قابل محاسبه است. ایندر^[۳۹] (۱۹۹۳) نشان می‌دهد که آماره های t از این نوع، دارای توزیع نرمال حدی معمول هستند و آزمون t بر اساس کمیت‌های بحرانی معمول از توان خوبی برخوردار است. ‌بنابرین‏ به کمک می توان آزمون های معتبری را ‌در مورد وجود رابطه بلندمدت انجام داد(نوفرستی،۱۳۷۸). در روش ARDL برای تخمین رابطه درازمدت، پس از تخمین مدل پویای ARDL، فرضیه زیر مورد آزمون قرار می‌گیرد:

-۱ ≥ ۰ : H₀

-۱ < 0 : H₁

فرضیه صفر بیانگر عدم وجود هم‌جمعی یا رابطه بلندمدت است، چون شرط آن که رابطه پویای کوتاه مدت به سمت تعادل بلندمدت گرایش یابد، آن است که مجموع ضرایب کمتر از یک باشد. برای انجام آزمون مورد نظر که توسط بنرجی، دولادو و مستر در سال ۱۹۹۲ ارائه شده است، باید عدد یک از مجموع ضرایب با وقفه متغیر وابسته کسر و بر مجموع انحراف معیار ضرایب مذکور تقسیم شود که آماره آزمون از نوع آماره t نتیجه خواهد شد.

(۳-۱۹)

اگر قدرمطلق آماره t به دست آمده از قدرمطلق مقادیر بحرانی ارائه شده توسط بنرجی، دولادو و مستر در سطح اطمینان ۹۵% بزرگ تر باشد، فرضیه صفر مبنی بر عدم وجود هم‌جمعی رد شده و وجود رابطه بلندمدت پذیرفته می‌شود(تشکینی ،۱۳۸۴).

۳-۸- الگوی تصحیح خطا^[۴۰]

گرنجر (۱۹۸۸) بیان می‌کند که در صورت وجود یک رابطه هم انباشتگی بین دو متغیر، علیت به مفهوم گرنجری، حداقل در یک جهت (یک طرفه یا دوطرفه) بین آن ها وجود نخواهد داشت. به هر حال اگر چه آزمون هم انباشتگی می‌تواند وجود یا عدم وجود رابطه علیت گرنجری بین متغیرها را معین کند، اما نمی تواند جهت رابطه علیت را مشخص کند. انگل و گرنجر (۱۹۸۷) عنوان می‌کنند که اگر دو متغیر هم انباشته باشند، همواره یک الگوی تصحیح خطای برداری بین آن ها وجود خواهد داشت. در نتیجه می‌توان برای بررسی رابطه علیت گرنجری بین متغیرها از یک الگوی تصحیح خطای برداری استفاده کرد. الگوی تصحیح خطا بیان می‌کند که تغییرات متغیر وابسته، تابعی از انحراف از رابطه بلندمدت (که با جزء تصحیح خطا بیان می شود) و تغییرات سایر متغیرهای توضیحی است.

این الگوها در کارهای تجربی از شهرت فزاینده ای برخوردار شده اند. عمده ترین دلیل شهرت الگوهای تصحیح خطا آن است که نوسانات کوتاه مدت متغیرها را به مقادیر بلندمدت آن ها ارتباط می‌دهند، البته در کوتاه‌مدت ممکن است عدم تعادل هایی وجود داشته باشد. در این صورت می‌توان جمله خطای رابطه زیر را به عنوان “خطای تعادل” تلقی کرد (نوفرستی، ۱۳۷۸).

(۳-۲۰)

اکنون می‌توان این خطا را برای پیوند دادن رفتار کوتاه‌مدت y_t با مقدار تعادلی بلندمدت آن مورد استفاده قرار داد. برای این منظور می توان الگویی به صورت زیر تنظیم کرد.

(۳-۲۱)

که در آن Û_t-1 جمله خطای برآورد رگرسیون رابطه (۳-۲۰) با یک وقفه زمانی است. یک چنین الگویی به الگوی تصحیح خطا معروف است که در آن، تغییرات در y_t به خطای تعادل دوره قبل ارتباط داده شده است.

وقتی x_t و y_t(که هر دو جمعی از مرتبه یک (۱)I هستند) همجمع باشند، ‌u_t در رابطه (۳-۲۰) جمعی از مرتبه صفر (۰)I می‌باشد. در نتیجه می‌توان این الگو را بدون هراس از به دست آوردن یک رگرسیون کاذب به روش OLS برآورد کرد و از آماره های t و F در آزمون الگو بهره جست (نوفرستی،۱۳۷۸).

مطالب فوق بر یک استراتژی مدل سازی دو مرحله ای به صورت زیر دلالت دارد:

مرحله اول: ‌ابتدا باید پارامترهای مربوط به الگوی بلندمدت را با بهره گرفتن از آمار مربوط به سطح متغیرها برآورد کنیم و سپس فرضیه صفر عدم وجود هم‌جمعی را بین متغیرهای الگو آزمون می‌نماییم. ‌به این ترتیب به مجموعه ای از متغیرها دست خواهیم یافت که با هم همجمع می‌باشند و در نتیجه یک رابطه تعادلی بلند مدت را ارائه می‌کنند.

مرحله دوم: جمله تصحیح خطا^[۴۱] (ECT) که همان جمله خطای رگرسیون الگوی ایستای بلندمدت است را به عنوان یک متغیر توضیح دهنده در الگوی ECM مورد استفاده قرار داده و آن را برآورد می‌کنیم. سپس با انجام آزمون های لازم، ‌ساختار پویایی کوتاه‌مدت را مشخص می‌کنیم. ضریب ECT سرعت تعدیل به سمت تعادل را نشان‌ می‌دهد و انتظار می رود که از نظر علامتی منفی باشد (نوفرستی، ۱۳۸۷ ). این ضریب نشان می‌دهد در هر دوره چند درصد از عدم تعادل متغیر وابسته، تعدیل شده و به سمت رابطه بلندمدت نزدیک می‌شود (تشکینی، ۱۳۸۴ ).

گروه مبین مجموعه افرادی است که نیازمندی دو وابستگی های متقابل خود را به نحوی از انحاء برطرف می‌کنند.گروه ها برحسب معیارهای گوناگون متنوعد.اعضاء ممکن است کاملا وابسته به گروه بوده یا نسبت به آن احساس استقلال کنند.خواهان تعلق گروهی بوده یا خواستار جدا شدن از آن باشند.همدیگر را به ‌عنوان اعضای یک خانواده خوشبخت تلقی کرده یا اشتراک محدودی با دیگران در خود بیابند.هر فرد در گروه شایدپایگاهی مشابه دیگران داشته یا برخی برتر از وی باشند.اعضا ممکن است به طور متفاوت عمل کرده یا اینکه در مجموعه یکسانی از وظایف لا یتغیر انجام وظیقه نمایند.پیوند گروهی به تجانس می‌ انجامد،جاذبه گروه برای اعضاء آن ها را به توسعه اهداف ونگرش های مشترک می کشاند اما با این حال همه اعضا به یک طریق کنش نمی کنند برخی اعضا تعلق خاطر بیشتری به اعمال گروه ورزیده ،در حالی که ممکن است دیگران درصدد کسب احساسات خوشایند از عضویت گروهی باشند.ساختار گروه بستگی به روابط نسبتا پایدار میان اعضای گروه داردکه می ‌تواند در نتیجه اجرای نقش های اعضا در طول زمان تغییر یابد.ساختارگروه هم چنین برحسب روابط رسمی وغیر رسمی اعضا در حال تغییراست(احمدی،۱۳۸۲).

اهمیت ارتباطات اجتماعی

ارتباطات اجتماعی روش بسیار مؤثری است که فرد را در برخورد با مشکلات ومقابله با تنیدگی های یاری می‌کند،این ارتباط باعث می شودکه درفرد احساس مورد محبت واقع شدن،احترام داشتن ‌و ارزشمند بودن فراهم شود.مطالعات نشان می دهدافرادی که دارای ارتباطات اجتماعی خوبی بوده،کمتر مضطرب وافسرده شده ونسبت به زندگی خوش بین تر هستند آن ها کمتر بیمار می شوندوسطح استرس فیزیولوژیکی پایینی دارند.گروه هایی که فرد بدان تعلق دارد شامل خانواده،گروه شغلی،‌گروه‌های سیاسی،‌گروه‌های دوستانه،گرو های ورزشی می‌باشد.این گروه ها می‌توانند امکانات زیر را در اختیار فرد بگذارند.

۱-حمایت عاطفی:معمولا اعضای یک گروه نسبت به هم احساس وابستگی پیدا کرده ونسبت به حمایت از یکدیگر می کوشندآنها به هم محبت می ورزند،در غم وغصه هم شریک می‌شوند،نسبت به مشکلات هم احساس همدلی نموده وسعی بر رفع آن دارند.

۲-حمایت عملی:اعضای گروه نسبت به رفع مشکلات یکدیگر نظیر بی پولی،بیکاری حساس بوده و در رفع آن می کوشند.

۳-حمایت اطلاعاتی و راهنمایی:اعضای یک گروه در دادن اطلاعات و راهنمایی های لازم برای هر مسئله ای اقدام می نمایند.

۴-حس تعلق به گروه:اعضای یک گروه احساس تنهایی نمی کنند وحس تعلق داشتن به یک گروه در آن ها این باور را ایجاد می‌کند که با افراد دیگر جور هستندودر موقع نیاز می‌توانند از کمک وحمایت دیگران بهره مند شوند.(نوری قاسم آبادی،۱۳۷۷).

مزایای دیگر ارتباطات اجتماعی عبارت است از :اولا افراد گروه نیازهای مهرورزی ‌و دلبستگی را ارضا می‌کنند وحس ارزشمند بودن واعتماد را تقویت می نمایند.وقتی نیاز به اعتماد به نفس دارندآگاهی از اینکه از یک سیستم حمایتی یا گروه خوب بر خوردارند به آن ها اعتماد به نفس می‌دهد.

ثانیاً یک گروه با ترغیب به اینکه د ر برابر مشکلات زندگی باید نهایت سعی را کنند به مقابله بهتر به مسئله کمک می نمایند ونیز گروه با فراهم آوردن مصاحبت ها ورفاقت ها زندگی را لذت بخش می‌سازد.(ناصری،۱۳۸۶).

۲-۷-۴مهارت روابط بین فردی(ارتباطات بین فردی)

این مهارت به دانش آموزان (افراد)کمک می کند که با دیگران به طور مثبت وموثر تعامل نمایند یعنی به ایجاد روابط بین فردی مثبت فرد با دیگران کمک می‌کند.این مهارت سبب ایجاد روابط دوستانه است که در سلامت روانی واجتماعی وروابط گرم خانوادگی مؤثر می‌باشد.کارل پانسپرس معتقد است گه عالی ترین دستاورد انسان در دنیا ارتباط شخصیت با شخصیت است.با وجود اهمیت زیاد ارتباط میان فردی ،انسان های معمولی قادر به برقراری یک ارتباط خوب و مؤثر هستند.پیامد فروپاشی ارتباط در اغلب موارد تنهایی،مشکلات خانوادگی،فشار روانی،بیماری جسمی وحتی مرگ خواهد بود.(دیماتئو،۱۹۹۷،ترجمه هاشمیان،۱۳۷۸).

مهارت برقراری روابط بین فردی به طرق گوناگون برزندگی انسان تاثیر می‌گذارد.اگر سلسله مراتب نیازهای مازلو را به یاد آوریم،می بینیم که همه سطوح نیازهای دیدگاه مازلو جز از طریق ارتباط انسان با دیگران رفع نمی شود.در اولین سطح آن نیازهای فیزیولوژیک انسان در هر سنی با تعامل با دیگران رفع می شود.نیاز به ایمنی وتعلق خاطر جز در گروه برطرف نشده واین گروه است که با حمایت وپذیرش فردباعث گذر از همه سطوح ‌و رسیدن به سطح نیاز خودشکوفایی وگذر از آن می شود.پس می توان گفت مهارت ارتباطی عبارت است از توانایی فرد برای ارتباط برقراربا دیگران در جهت برآورده نمودن نیازها ،خواسته ها،حق وحقوق یا تعهدات به شیوه ای قابل قبول بدون اینکه به نیازها،خواسته ها،حق وحقوق ویا تعهدات دیگران صدمه ای وارد آید.

واقعیت این است که روابط بین فردی نه تنها حرکت ما را در مسیر کمال وخود شکوفایی تسهیل می کنندبلکه در درجه اول راه را به ما نشان می‌دهند.ما در تعامل با دیگران خود را می شنایم .تجارب وطرز فکر جدید کسب می‌کنیم وافق دیدمان ‌در مورد خودمان وارزش ها ،روابط،وقایع وگسترش می‌یابد.(ناصری،۱۳۸۶).

رفتارهای مشترک در برقراری ارتباط بین فردی

رفتارهای مشترک در برقراری ارتباط بین فردی عبارتند از:

۱-تبسم:تبسم نشانه امادگی ما در ایجاد ارتباط با دیگران محسوب می شود.و وقتی ما با روی خوش همراه با تبسم با دیگری صحبت می‌کنیم در حقیقت می‌خواهیم به طرف مقابل بفهمانیم که مایلیم با او رابطه برقرار کنیم.

۲-برخورد خوش:اگر در ارتباط با افراد دیگر از رفتار خشک استفاده کنیم طبعا نباید انتظار داشته باشیم که آن ها با ما ارتباطی برقرار کنند.ابرو در هم کشیدن ،روی برگرداندن ونداشتن تماس چشمی نشانه های بی میلی در برقراری ارتباط می باشندوبر عکس گشاده رویی وتوجه مودبانه به طرف مقابل وبرقراری تماس چشمی مقدمات اولیه برقراری ارتباط است.

۳-تماس چشمی:چشم ها از درون آدمی خبر می آورند واحساسات ما را به دیگران باز می‌گویند.این تماس چشمی همراه با گشاده رویی وتبسم می‌تواند تاثیر بسزایی در برقراری ارتباط داشته باشد.

۴-رفتارهای غیر کلامی:حالات چهره،حرکات دست وسر،فاصله با طرف مقابل،چگونگی نشستن و ایستادن،که زبان بدن محسوب می‌شوند به راحتی با طرف مقابل ‌در مورد احساسات ما صحبت می نمایند وزمینه را برای برقراری ارتباط با دیگران فراهم می آورند.( ناصری،۱۳۸۶).

۲-۷-۵ مهارت تصمیم گیری

1. 1. . ع‍ل‍ی‍زاده‌، ع‍ب‍دال‍رض‍ا، مبانی رویکرد اجتماعی به حقوق، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه؛ تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت)،مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی‏ ↑

1. 1. . ساردویی نسب،محمد؛کاظم پور،سیدجعفر، مؤلفه های غیر منصفانه بودن قرارداد، حقوقی دادگستری، پاییز ۱۳۹۰ – شماره ۷۵ (علمی-پژوهشی) ص ۴۳ ↑

1. 1. . Williams v. Walker-Thomas Furniture Co., 350 F.2d 445 (C.A. D.C. 1965), Avilableat http://law.scu.edu/FacWebPage/Neustadter/contractsebook/main/cases/Williams.

      html ↑

1. 1. . کریمی، عباس، «شروط تحمیلی از دیدگاه قواعد عمومی قراردادها»، مجله ی پژوهش های حقوقی، سال اول، شماره ی اول، مؤسسه ی مطالعات و پژوهش های حقوقی شهر دانش، ۱۳۶۲ صفحه۷۰ ↑

1. 1. . صاحبی، مهدی، تفسیر قراردادها در حقوق خصوصی، انتشارات دیبا، چاپ اول ۱۳۷۶، ص ۹۹ ↑

1. 1. . ک‍ات‍وزی‍ان‌، ن‍اص‍ر، ‏حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها،جلد ۱ شرکت سهامی ان‍ت‍ش‍ار: شرکت بهمن برنا‏ ↑

1. 1. . کاتوزیان،ناصر، «سوء استفاده از حق » دانشکده حقوق و علوم سیاسی(دانشگاه تهران) » اسفند ۱۳۵۸ – شماره ۲۱ ص ۱۳۲ ↑

   

1. 1. . کاتوزیان، ناصر، مسئولیت مدنی، جلد اول، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ نهم، ۱۳۸۹، ص ۴۱۰ ↑

1. 1. . همان ص ۴۱۳ ↑

1. 1. . همان ص ۴۱۳ ↑

1. 1. . همان ص ۴۱۱ ↑

1. 1. . Human Righs ACT 1998 under The european convention on Human Rights 52 ↑

1. 1. . ساردویی نسب،محمد؛کاظم پور،سیدجعفر، مؤلفه های غیر منصفانه بودن قرارداد، حقوقی دادگستری، پاییز ۱۳۹۰ – شماره ۷۵ (علمی-پژوهشی) ص ۶۲ ↑

1. 1. . ساردویی نسب،محمد؛کاظم پور،سیدجعفر، مؤلفه های غیر منصفانه بودن قرارداد، حقوقی دادگستری، پاییز ۱۳۹۰ – شماره ۷۵ (علمی-پژوهشی) ص ۶۲ ↑

1. 1. . همان ۶۴ ↑

1. 1. همان ۶۵ ↑

1. 1. . ک‍ات‍وزی‍ان‌، ن‍اص‍ر، ‏حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها،جلد ۳ شرکت سهامی ان‍ت‍ش‍ار: شرکت بهمن برنا‏ ↑

1. 1. . ج‍ع‍ف‍ری‌ ل‍ن‍گ‍رودی‌، م‍ح‍م‍دج‍ع‍ف‍ر، ترمینولوژی حقوق،: ابن‌سینا‏ ↑

1. 1. . محقق داماد، سید مصطفی، حقوق قراردادها در فقه امامیه، جلد دوم ، چاپ سبحان، زمستان ۱۳۸۹، ص ۱۲۹ تا ۱۳۳ ↑

1. 1. . ک‍ات‍وزی‍ان‌، ن‍اص‍ر، ‏حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها،جلد ۱ شرکت سهامی ان‍ت‍ش‍ار: شرکت بهمن برنا‏ ↑

1. 1. . صادقی میر محمد حسین، مروری بر حقوق قراردادها در انگلستان، نشر حقوقدان، چاپ اول زمستان ص ۱۱۵ ↑

1. 1. . ساردویی نسب،محمد؛کاظم پور،سیدجعفر، مؤلفه های غیر منصفانه بودن قرارداد، مجله حقوقی دادگستری، پاییز ۱۳۹۰ – شماره ۷۵ (علمی-پژوهشی) ص ۳۱ ↑

1. 1. . همان ص ۴۹ ↑

1. 1. . مشکی،سیروس، «نفوذ ناروا در حقوق انگلیس» تحقیقات حقوقی آزاد » پاییز ۱۳۸۷ و تابستان ۱۳۸۸ – شماره ۴ (پیش شماره چهارم) ص ۴۲ ↑

1. 1. . صادقی میر محمد حسین، مروری بر حقوق قراردادها در انگلستان، نشر حقوقدان، چاپ اول زمستان ۱۳۷۷، ص ۱۴۸ ↑

1. 1. . شفای ، محمد رضا ، بررسی تطبیقی نظریه تغییر اوضاع و احوال در قراردادها، چاپ دوم، انتشارات ققنوس، تهران ،۱۳۷۶٫، ص ۸۵ ↑

1. 1. . کاتوزیان،ناصر ، دوره مقدماتی حقوق مدنی ( قرارداد- ایقاع) ،چاپ هفتم، شرکت سهامی انتشار با همکاری بهمن برنا،۱۳۷۹٫، ص ۱۲۳ ↑

1. 1. . شریفی،سید الهام الدین؛صفری،ناهید، «مطالعه تطبیقی اثر هاردشیپ (عسر و حرج) در اصول حقوق، اصول قراردادهای تجاری بین‌المللی ،(PECL) قراردادهای اروپایی، (یونیدروا) و حقوق ایران » نامه مفید ، شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۷۹ (علمی-پژوهشی)، صفحه ۳و۴ ↑

1. 1. . همان، ص ۱۹۹ ↑

1. 1. . صادقی مقدم،محمد حسن، مطالعه تطبیقی، « تأثیر تغییر اوضاع و احوال بر قرارداد» و راه حل حقوق ایران، حقوقی بین‌المللی، بهار ۱۳۷۹ – شماره ۲۵ (علمی-ترویجی)، ص۲۰۸ و ۲۰۷ ↑

1. 1. . صادقی میر محمد حسین، مروری بر حقوق قراردادها در انگلستان، نشر حقوقدان، چاپ اول زمستان ۱۳۷۷، ص ۱۸۴ ↑

1. 1. . صادقی مقدم،محمد حسن، مطالعه تطبیقی، « تأثیر تغییر اوضاع و احوال بر قرارداد» و راه حل حقوق ایران، حقوقی بین‌المللی، بهار ۱۳۷۹ – شماره ۲۵ (علمی-ترویجی)، ص ۱۷۱ ↑

1. 1. . کاتوزیان، ناصر، اعمال حقوقی قرارداد- ایقاع ، شرکت سهامی انتشار، چاپ اول ۱۳۸۹، ص ۳۷۳ ↑

1. 1. . انصاری، شیخ مرتضی، مکاسب، نشر مؤسسه نعمان، جلد دوم ۱۳۸۷ ص ۲۶۱ ↑

1. 1. . کاتوزیان، ناصر، اعمال حقوقی قرارداد- ایقاع ، شرکت سهامی انتشار، چاپ اول ۱۳۸۹، ص ۳۷۰ ↑

1. 1. . نوین، پرویز، خواجه امیری، عباس، حقوق مدنی ۶، انتشارات کتابخانه گنج دانش، ۱۳۸۶ ص۱۲۵ ↑

1. 1. . ساردویی نسب،محمد؛کاظم پور،سیدجعفر، مؤلفه های غیر منصفانه بودن قرارداد، حقوقی دادگستری، پاییز ۱۳۹۰ – شماره ۷۵ (علمی-پژوهشی) صفحات ۵۶ و ۵۷ ↑

1. 1. . کاتوزیان، ناصر، مسئولیت مدنی، جلد اول، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ نهم، ۱۳۸۹، ص ۱۴۰ ↑

1. 1. . گرجی، ابوالقاسم، مبانی حقوق اسلامی، انتشارات مجد، چاپ اول ۱۳۸۷ ، صفحه ۱۵۵ ↑

1. 1. . کاتوزیان، ناصر، مسئولیت مدنی، جلد اول، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ نهم، ۱۳۸۹، صفحات ۱۴۳ و ۱۴۴ ↑

1. 1. . کاتوزیان، ناصر، جایگاه حقوق اسلام در نظم حقوقی، مجله کانون وکلا، شماره ۱۶۴ و ۱۶۵، صص ۳۱ و۳۰ ↑

1. 1. . ابراهیمی، گیتی، اعمال قواعد عمومی قراردادها در شروط تحمیلی، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تهران،۱۳۸۰ ص ۱۶۳ ↑

1. 1. . قاسم زاده، سید مرتضی، مسئولیت مدنی، انتشارات میزان، چاپ ششم زمستان ۱۳۸۷ ص ۱۵۱ ↑

1. 1. . وفادرویش پور،محمد، «پژوهشی در قاعده فقهی غرور» پژوهش های فقه و حقوق اسلامی، تابستان ۱۳۸۵ ، شماره ۴ ، ص ۱۹۳ ↑

1. 1. . م‍ح‍م‍دی‌، اب‍وال‍ح‍س‍ن‌، قواعد فقه مدنی، چاپ اول، م‍ی‍زان‌‏ ↑

1. 1. . وفادرویش پور،محمد، «پژوهشی در قاعده فقهی غرور» پژوهش های فقه و حقوق اسلامی، تابستان ۱۳۸۵ ، شماره ۴ ، ص ۱۹۴ ↑

1. 1. . قاسم زاده، سید مرتضی، مسئولیت مدنی، انتشارات میزان، چاپ ششم زمستان ۱۳۸۷ ص ۱۵۱ ↑

1. 1. . شیروی،عبدالحسین، «نظریه غیرمنصفانه و خلاف وجدان بودن شروط قراردادی در حقوق کامن لا» مجتمع آموزش عالی ، پاییز ۱۳۸۱ ، شماره ۱، ص۲۹ ↑

1. 1. . همان ص ۹ ↑

1. 1. . قرآن کریم، سوره انشراح آیه ۶ ↑

1. 1. . قرآن کریم، سوره مائده آیه ۶ ↑

1. 1. . قاسمی،محمد علی، بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج، الهیات و حقوق بهار ۱۳۸۷، شماره ۲۷، ص۱۳۲ ↑

• مقاله مسئله اجرای آرای داوری ابطال‌شده نوشته لعیا جنیدی به بررسی اجرای آرای ابطال‌شده در کشور صادرکننده حکم ابطال و کشورهای دیگر می‌پردازد.

1. 1. مقاله شناسایی و اجرای احکام داوری بین ‏المللی نوشته حسین خزاعی؛ به اجرای احکام داوری می‌پردازد.

1. قانون داوری تجاری بین ‏المللی ایران همسو با قانون نمونه داوری آنسیترال، نوشته سید جمال سیفی و ترجمه پروین محمدی دینانی که به مقایسه قانون داوری تجاری بین ‏المللی ایران همسو با قانون نمونه داوری آنسیترال پرداخته است.

۱٫ ۴٫ سؤال اصلی تحقیق

مصادیق ابطال رأی داوری در حقوق ایران و مقررات داوری آنسیترال در چه مواردی مطابقت دارند ؟

۱٫ ۵٫ سؤالات فرعی تحقیق

1. 1. مرجع صالح رسیدگی به دعوی ابطال کدام دادگاه است؟

1. آثار این ابطال رأی داوری چه خواهد بود؟

۱٫ ۶٫ فرضیه­ اصلی تحقیق

با توجه به اینکه قانون تجارت بین‌الملل ایران از قانون نمونه آنسیترال و با نظر ‌به نظام حقوق داخلی نوشته‌شده است فلذا هماهنگی و تطابق بین دو قانون زیاد می‌باشد وهمچنین موارد احصائی از قواعد داوری تجاری آنسیترال نیز در حقوق ایران نیز مورد تأیید و پذیرش می‌باشد و این موجب سهولت در امر داوری بین‌المللی در مناقشات بین طرف‌های ایرانی و خارجی می‌شود.

۱٫ ۷٫ فرضیه های فرعی تحقیق

۱) مرجع صالح جهت رسیدگی به درخواست ابطال، دادگاه مقر داوری می‌باشد.

۲) آثار ابطال رأی‌ داوری؛ عدم قابلیت اجرای رأی‌ صادره می‌باشد.

۱٫ ۸٫ روش تحقیق

این تحقیق از نوع علمی و نظری بوده و از روش تحلیلی و توصیفی بهره برده شده است.

روش گردآوری اطلاعات در پایان‏ نامه حاضر به صورت کتابخانه‏ای از طریق فیش‌برداری است و با بررسی انواع کتب مرتبط، انواع اسناد، قوانین، مقاله، مجله‏ها، نشریه‏های رسمی دولتی و… مطالب موردنظر تدوین گردیده است.

در پایان‏ نامه فوق در حد بضاعت شخصی این‌جانب سعی شده است که به بررسی موضوعات و مطالب عنوان‌شده پرداخته شود باشد که مقبول واقع گردد.

۱٫ ۹٫ محدودیت‎های پژوهش

تاکنون اثر جامعی در خصوص ابطال رأی داور به‌ویژه در خصوص قواعد داوری آنسیترال به طبع نرسیده است و تنها در لابه‏لای کتب و مقالات و قوانین موجود به صورت پراکنده به بررسی کلیات موضوع پرداخته ‌شده است و به لحاظ خلأ موجود در این خصوص بررسی و تدوین موارد ابطال رأی داور در مقررات داخلی و بین ‏المللی در حد بضاعت می‏تواند مورداستفاده دانشجویان حقوق، نهادهایی که به‌نوعی با داوری مرتبط هستند قرار گیرند و همچنین علاقه شخصی این‌جانب نیز باعث شد که در این خصوص پژوهش انجام گیرد.

۲٫ مبحث دوم: مفاهیم

۲٫ ۱ گفتار اول: داوری

۲٫ ۱٫ ۱ معنای لغوی داوری

در لغت، داور و داوری چند معنی دارد و یکی از معانی آن قضاوت است و داور به معنی قاضی آمده است. کلمه داور در اصل دادور بوده به معنی صاحب داد و به معنی عادل؛ پس به جهت تخفیف دال ثانی را حذف کردند.

داور را به عربی حاکم گویند و در اصل داور بر وزن دادگر بوده و به‌مرور ایام تخفیف داده ‏اند و داور شده است.^[۱] در فرهنگ فارسی، حکمیت نیز معادل داوری معنا شده و عبارت است از میانجیگری و داوری بین دو یا چند تن، رسیدگی و ختم قضیه در خارج از محکمه تحت شرایط معینی.^[۲] در فرهنگ فارسی عمید نیز داور یا دادور به معنی حاکم، حکم قاضی، کسی که میان نیک و بد حکم کند و کسی که برای قطع و فصل مرافعه دو یا چند تن انتخاب شود آمده است.^[۳]

۲٫ ۱٫ ۲ مفهوم حقوقی داوری

دانشمندان حقوق در بیان مفهوم داوری چنین توضیح داده ‏اند: «مانعی نیست که افراد در دعاوی مربوط به حقوق و منافع خصوصی خودشان، از مداخله مراجع رسمی صرف‌نظر کرده و تسلیم حکومت خصوصی اشخاصی شوند که ازنظر معلومات و اطلاعات فنی و یا ازنظر شهرت آن‌ ها به درستکاری و امانت، مورد اعتماد مخصوص آن‌ ها هستند. این حکومت خصوصی را داوری (حکمیت) خوانند.»

داوری یا حکمیت یعنی فصل خصومت به وسیله اشخاص، بدین معنی که اصحاب دعوی به میل و اراده خود موافقت کنند که بجای آنکه دعاوی آنان در مراجع صلاحیت‏دار دادگستری رسیدگی شود، حل اختلاف توسط افراد مورد اعتماد آن‌ ها صورت گیرد.^[۴]

دکتر احمد متین دفتری، داوری را صرف‌نظر کردن افراد از مداخله مراجع رسمی در قطع و فصل دعاوی مربوط به حقوق خصوصی خودشان و تسلیم شدن آن‌ ها به حکومت خصوصی اشخاصی دانسته است که ازنظر معلومات و اطلاعات فنی یا شهری به رستگاری و امانت مورد اعتماد آن‌ ها هستند.^[۵]

برخی حقوق ‌دانان نیز داوری را فصل خصومت توسط یک یا چند نفر به شیوه های جدا از فصل خصومت توسط قضات دادگاه‌ها دانسته‏اند که این تعریف را می‏توان خلاصه‏ای از تعریف قبلی قلمداد کرد.

برخی داوری را رفع اختلاف از طریق حکمیت اشخاصی دانسته‏اند که اصحاب دعوی به تراضی انتخاب کرده یا مراجع قضایی به‌قیدقرعه برگزیده است.^[۶]

به عبارتی؛ داوری قضاوتی قراردادی بر اساس اصول حقوقی است و علی‏القاعده بر اساس آن طرفین اختلاف یا رابطه حقوقی، تراضی می‏ کنند که قضاوت ‌در مورد اختلاف خود را به‌جای اینکه در دادگاه دولتی مطرح کنند به شخص یا اشخاص غیردولتی که خودشان قبول دارند و یا ‌در مورد نحوه تعیین آن‌ ها توافق نموده ‏اند محول ‏کنند و داور به‌جای قاضی ‌در مورد اختلاف آنان حکم می‏راند این شیوه از رسیدگی استثناء است بر قضاء، که از شئون حکومت است و قانون‌گذار اجرای آن را مانند احکام دادگاه‌ها، تضمین می ‏کند.

برخی دیگر از حقوق‏دانان معتقدند از اعمال حاکمیت دولت است که به وسیله قضات دولتی انجام می‏ گیرد ولی چون شمار دعاوی روزبه‌روز در حال افزایش است و دادگاه‌ها نیز نمی‏توانند با سرعت به آن‌ ها رسیدگی کنند و رضایت مردم را به نحو مطلوبی جلب کنند، یا ممکن است اصحاب دعوی به عللی ازجمله سنگینی هزینه دادرسی و اطاله کار نخواهند دعوی خود را در دادگاه مطرح کنند در این صورت می ‏توانند آن را نزد اشخاصی مطرح کنند که به‌درستی و امانت معروف‌اند و معلومات حقوقی و اطلاعات فنی نیز دارند. ازاین‌رو در کنار دادرسی دولتی، نوع دادرسی غیردولتی به وجود آمده که آن را داوری گویند و این داور را قاضی اختصاصی نامیده اند.^[۷] با توجه به تعاریف متعدد ‌در زمینه داوری می‏توان گفت که داوری عبارت است از: فصل خصومت بین طرفین دعوا توسط شخص یا اشخاص منتخب طرفین و یا دادگاه و نه توسط دولت.

به‌استثنای قانون داوری تجاری بین‌المللی ایران، در اسناد بین‌المللی تعریفی از داوری وجود ندارد. بند الف از ماده یک قانون داوری تجاری بین‌المللی، داوری را این‌گونه تعریف ‌کرده‌است:

-تحلیل هزینه و منافع که به آن پرداخته شد و نهایتاًً تراز سنجی^[۱۷] که به مفهوم مقایسه دایمی بنگاه با رقبا و تلاش در جهت پیشرو بودن و تبدیل شدن به بهترین الگو در صنعت است.

نکته حایز اهمیت و قابل تأکید آن که پیشبرد مفهوم و نگرش «مدیریت هزینه» مستلزم برخورداری سازمان از سیستم مناسب هزینه یابی و حسابداری صنعتی مناسب است که متاسفانه اکثر قابل ملاحظه شرکت ها و بنگاه های اقتصادی و همچنین دستگاه های دولتی ما از چنین سیستمی محروم هستند.با معرفی اجمالی مفهوم و نقش مدیریت هزینه به شرح فوق، طرح سیاست های کاهش هزینه در دستگاه های دولتی و شرکت های وابسته دولت و تاکیدورزی بر صرفه جویی با نگرش سنتی می‌تواند آثار منفی در برداشته باشد که در نهایت به افزایش قابل ملاحظه هزینه ها و هدر رفتن منابع بینجامد.

۲-۴-۵-۵-حسابداری سنجش مسئولیت

منظور از حسابداری سنجش مسئولیت^[۱۸] این است که بسیاری از واحدهای تجاری ـ تولیدی به بخش‌های کوچکتری تقسیم می‌شوند و به هر یک از بخش‌ها مسئولیت های خاصی واگذار می‌شود. هر یک از بخش‌ها، متشکل از افرادی است که درباره وظایف معین یا امور مدیریت مسئولیت دارند. مدیریت ارشد واحدهای تجاری ـ تولیدی باید از هم آهنگی اهداف مدیران این بخش‌ها با ‌هدف‌های‌ کلی واحد انتفاعی اطمینان حاصل کنند. هم آهنگی هدفها ^[۱۹] هنگامی حاصل می‌شود که مدیران هر یک از بخش‌های تابعه درصدد دست یابی به اهداف باشند که توسط مدیریت ارشد تعیین شده است. سؤالی که در این مقطع می‌توان مطرح کرد این است که سیستم حسابداری مدیریت واحد تجاری ـ تولیدی چگونه می‌توان به هم آهنگی هدفها کمک کند. حسابداری سنجش^[۲۰] به مفاهیم و ابزارهای مختلفی اشاره دارد که حسابداری مدیریت را قادر می‌سازد تا عملکرد بخش‌ها و افراد مربوط را ارزیابی و از هم آهنگی هدفها اطمینان حاصل کنند (محمدی پور و دیگران،۱۳۹۲). در سیستم­های سنجش مسئولیت، حسابداری سوددهی، یا حسابداری فعالیت تصمیم گیری مختلفی در سازمان در نظر گرفته شده و هزینه ها (یا به اقتضاء وضعیت درآمدها، دارائیها، بدهیها) به عهده مدیر هر قسمت که مسئول تصمیم گیری درباره هزینه های مورد بحث است ، گذاشته می‌شود. حسابداری سنجش مسئولیت یا سیستم حسابداری بر اساس مسئولیت بر این اصل تکیه دارد که هر شخص مسئول عملکرد خود و زیر دستانش می‌باشد.این مفهوم حسابداران را در انجام و ارائه گزارش نتایج عملیات از نقطه نظر مسئولیت رهنمون می‌سازد.

حسابداری بر اساس مسئولیت به نوعی سیستم حسابداری اطلاق می‌گردد که عملکرد سازمانی را طبق خطوط مسئولیت، برنامه ریزی، اندازه گیری و ارزیابی می‌کند و درآمدها و هزینه ها بر مبنای مراکز مسئولیت تجمیع وگزارش می‌گردند. حسابداری سنجش مسئولیت به مفاهیم و ابزارهای مختلفی اشاره دارد که حسابداران مدیریت را قادر می‌سازد تا عملکرد بخش‌ها و افراد مربوط را ارزیابی و از هماهنگی هدفها اطمینان حاصل کنند( محمدی پور و دیگران،۱۳۹۲).

۲-۴-۵-۶-مدیریت به موقع موجودی

سیستم موجودی های به هنگام ^[۲۱] حرکت و ایده ای است که در طول دهه اخیر به صورت گسترده مورد توجه فعالین در عرصه تجارت و کسب و کار قرار گرفته است. از آنجایی که شرکت ها روز به روز در حال رقابتی تر شدن هستند و با توجه به فشار شرکت های دیگر مجبور هستند که برای باقی ماندن در صحنه رقابت روش های جدیدی رو جهت کاهش هزینه ها پیدا کنند. ایده و فلسفه ای که در پشت سیستم موجودی های به هنگام وجود دارد عبارت است از: ((تامین نیازهای بنگاه، در لحظه ای که به آن ها نیاز هست)). جهت نیل ‌به این هدف، شرکت باید به طور مداوم به دنبال به دست آوردن روش هایی باشد که ضایعات را کاهش و ارزش را افزایش می‌دهد. بررسی ای که چندی پیش در همین زمینه توسط دست اندرکاران عرصه ی تولید انجام شد، نشان داد که ٧۱٪ از شرکت ها به نوعی از سیستم موجودی های به هنگام در فرایند تولیدشان استفاده می‌کنند. جهت درک بهتر با نحوه عمل موجودی های به هنگام ابتدا باید یک سری واژه های کلیدی و عام، مشخص و تعریف شوند، تا اینکه سپس بتوان راجع ‌به این موضوع بحث و گفتگو کرد و علت این که چرا بسیاری از شرکت ها این سیستم رو پذیرفته اند را متوجه شویم. همان‌ طور که قبلاً هم به آن اشاره شد یکی از اجزای کلیدی سیستم موجودی های به هنگام این است که ضایعات رو کاهش داد . طراحی فرایند تولید و نحوه مدیریت موجودی ها، بخشی از استراتژی موجودی های به هنگام تلقی می‌شوند، که به عنوان قدم هایی منطقی جهت کاهش ضایعات و افزایش ارزش هستند. یک شرکت با تغییر دادن طرح بندی های تولیدی به سادگی می‌تواند زمانی که طول می کشد تا کالای در جریان ساخت از قسمتی از فرایند تولید به قسمتی دیگر برود را کاهش دهد و در نتیجه با این ترتیب هزینه های نقل و انتقال در فرایند تولید کاهش می‌یابد. یکی از راه های دستیابی ‌به این وضعیت این است که در زنجیره تولید، انتهای هر بخش از فرایند تولید در مجاور ابتدای بخش بعدی قرار گیرد. علاوه براین کاهش موجودی ها و ترکیبی قوی منجربه کاهش هزینه ها می شود. یک شرکت با کاهش موجودی ها می‌تواند مزایای متعددی را از قبیل کاهش اندازه دسته ها،کاهش زمان راه اندازی دستگاه‌ها و کاهش موجودی احتیاطی به دست آورد، ‌بنابرین‏ هزینه ها کاهش، و ارزش افزایش پیدا خواهد کرد. البته شرکت باید مشکلاتی را که این موارد ممکن است به همراه داشته باشند نیز مدنظر قرار دهد.

۲-۵ پیشینه تحقیق

۲-۵-۱ مطالعات انجام شده در جهان

• • نتایج پژوهش سینگاپاکدی( ۱۹۹۹ ) نشان داد که در دراز مدت، اخلاق و مسئولیت پذیری اجتماعی تأثیراتی مثبت بر موفقیت سازمان دارد ؛ زیرا سبب پذیرش و اعتماد مشتریان به محصول یا خدمت ارائه شده توسط آن سازمان می شود. از میان ۳۰۰ شرکت مورد بررسی وی در سال ۱۹۹۸ میلادی، شرکت هایی که پایبندی و تعهد بیشتری به اصول اخلاقی داشتند، ارزش افزوده بیشتری در بازار داشتند و عملکرد مطلوبتری را نشان دادند.

• • آلفرد گرین فیلد ( ۲۰۰۸ ) در تحقیق خود ‌به این نتیجه رسید که دیدگاه اخلاقی افراد بر تصمیمات آن ها و نحوه انجام وظایفی که به آن ها محول می شود اثر می‌گذارد. به نحوی که افراد دارای دیدگاه اخلاقی ایده آل گراتر در مقایسه با افراد اقتضاء گرا، تمایل کمتری به دست کاری ارقام سود شرکت دارند.

• • برکس و همکاران ، ( ۲۰۰۹ ) مطالعه ای را بر روی حسابداران جدید استخدام شرکت ها انجام دادند. آن ها طی این مطالعه متوجه شدند که بهترین روش برای آموزش علوم اخلاقی به حسابداران در کلاس های درس و دانشگاه نیست بلکه آموزش در حین کار می‌باشد .